سريالهاي كرهاي عزيز شدهاند و اين امر سوالهاي زيادي را در ذهن كارشناسان تلويزيوني و رسانهاي ايجاد كرده، از جمله: چرا اين سريالها با استقبال فراوان مواجه ميشوند؟

سريالهاي كرهاي عزيز شدهاند و اين امر سوالهاي زيادي را در ذهن كارشناسان تلويزيوني و رسانهاي ايجاد كرده، از جمله: چرا اين سريالها با استقبال فراوان مواجه ميشوند؟ چرا نمايش آنها موجي رسانهاي ايجاد ميكند؟
در بین رسانهها، تلویزیون عامهپسندترین رسانه قرن بیست و یکم است و به عنوان یکی از اصلیترین دستگاههای اشاعه دهنده و سازنده فرهنگ عامه به شمار ميرود. از ميان برنامههاي مختلف تلويزيوني، سريالها به عنوان يكي از محبوبترين برنامههاي تلويزيوني بينندگان زيادي را به خود جلب كرده و در سالهاي اخير نيز تعداد آنها به طور قابل توجهي رو به افزايش است.
در بسياري از مواقع سريال ساخته شده در يك كشور، در كشورهاي ديگر نيز به نمايش در آمده و مورد توجه قرار ميگيرد. مانند سريالهاي خارجي كه از شبكههاي تلويزيوني ايراني پخش شده و در بعضي مواقع استقبال فوقالعادهاي از اين سريالها شده است، از اين رو سريالها جزئي از زندگي روزمره مدرن ايراني و جزء جدانشدني آن و نيز جزيي از فرهنگ مردمپسند به شمار ميآيند و بايد در بستر مطالعات فرهنگي مورد بررسي قرار گيرند.
در سالهاي اخير شاهد پخش سريالهاي كرهاي از شبكههاي مختلف سيما و استقبال مخاطبان از اين سريالها هستيم، به عبارتي سريالهاي كرهاي عزيز شدهاند. اين امر سوالهاي زيادي را در ذهن كارشناسان تلويزيوني و رسانهاي ايجاد كرده، از جمله: چرا اين سريالها در مدت كوتاهي از پخش با استقبال فراوان مواجه ميشوند، چرا نمايش آنها موجي رسانهاي ايجاد ميكند و در نهايت اين كه از پيامدهاي پخش چنين سريالهايي در داخل كشور، چگونه ميتوان استفاده كرد؟
در سريالهاي تاريخي مانند "جواهري در قصر" و "افسانه جومونگ"، مخاطبان شاهد ساخت و ساز عظيم و پيچيدهاي نيستند و به جاي تلاش براي خلق فضايي كاملا واقعي، توجه سازندگان اثر معطوف به نمايش جنبههايي از داستان است كه براي مخاطبان عام جذاب و دوستداشتني است.
پرداختن به داستانهايي با محتواي عشق و حماسه، توجه به جنبههاي مختلف زندگي عادي همچون ساخت شمشير، خريد جنس، احتكار و...، استفاده از توان طراحان صحنههاي رزمي و متخصصان جلوههاي ويژه، توجه به زيبايي تصوير، توجه جدي به مقوله زيباييشناسي تصويري و... برخي از ويژگيهايي است كه در اين سريالها بارها و بارها رخ داده و ناخودآگاه مخاطب را شيفته خود كرده است.
اما در اغلب سريالهاي تاريخي ايراني بخش مهمي از وقايع و رويدادها در كاخ حكومتي اتفاق ميافتد، اما در همين كاخ نيز حاكم هميشه شكل ثابتي دارد و همواره با حضور در بخش شاهنشين كاخ خود، به صدور دستورها و فرمانها ميپردازد و هيچگاه او را در اندروني و خلوت خود نميبينيم. حتي وقتي در ساعتهاي پاياني شب كه حاكم قاعدتا بايد در كاخ خود در حال استراحت باشد شخصي سراغ او ميآيد و او با لباسي آماده و حتي دستار و سربند و نشسته با مخاطب خود سخن ميگويد، اما چنين تصويري كمتر در سريالهايي مانند "افسانه جومانگ" رخ ميدهد و پرداختن به زندگي و جزئيات اصل اول كار است.
به گفته بسياري از منتقدان و كارگردانان در ادبيات كهن و معاصر ايران، داستانها و حكايتهاي بسيار زيادي وجود دارد كه ميتواند مخاطب تلويزيون را جذب كند؛ اما برگرداندن آنها به زبان سينمايي از اهميت زيادي برخوردار است.
به نظر ميرسد اين روزها دستگاههاي فرهنگي و پژوهشي ما آنچنان كه بايد به تحليل اين ماجرا نميپردازند و برخي از آنها نيز در موج نمايش و پخش اين سريال گرفتار شدهاند. آيا ميتوان اميدوار بود دستاندركاران اين امر در سيما با پژوهشي دقيق در اين زمينه راههايي براي الگوبرداري از چنين آثاري پيدا كنند.
گزيدهاي از يافتههاي پژوهشي كه در مركز تحقيقات و مطالعات رسانه اي همشهري انجام شده به قرار زير است
از 53 درصد پاسخگويي كه اين مجموعه را ديدهاند، 37 درصد تمام قسمتهاي اين سريال، 11 درصد بعضي از قسمتها و 5 درصد فقط چند قسمت از اين سريال را ديدهاند. 47 درصد از پاسخگويان نيز اصلا اين مجموعه را نديدهاند.
93 درصد از پاسخگوياني كه اين سريال را دنبال ميكنند از طريق تلويزيون و 2 درصد از طريق CD اين سريال را ديدهاند. 5 درصد از آنها نيز بيان داشتند كه هم CD اين سريال را ديدهاند و هم از طريق تلويزيون پيگير اين سريال هستند.
پاسخگوياني كه مجموعه افسانه جومونگ را بهتر از مجموعههاي ايراني ميدانند دلايل خود را اينگونه بيان كردند: 43 درصد جذابيت بيشتر، 15 درصد محتواي بهتر، 11 درصد مشخص نبودن آخر سريال، 8 درصد فيلمنامه بهتر، 7 درصد واقعي بودن، 7 درصد نكات آموزنده بيشتر، 5 درصد سرگرمكنندگي و 4 درصد بازي خوب بازيگران.