کد خبر:۱۵۴۴
تاریخ انتشار: ۱۵ دی ۱۳۸۷ - ۱۸:۱۷
تعداد بازدید: 3834
print نسخه چاپی
send ارسال به دوستان
saveذخیره
فروش اينترنتي كتاب در ايران، زیرساخت‌های حرفه‌اي‌ ندارد‌
هم‌اكنون 10 سایت فروش کتاب در کشور فعاليت مي‌كنند كه بسياري از آنان دچار ركود شده‌اند و صفحات اصلي آن‌ها گاهي هفتگي يا ماهيانه به روز مي‌شوند
فروش اينترنتي كتاب در ايران نسبت به 10 سال پيش كه با سر و صداي زيادي آغاز شد، اكنون روند كند و رو به نزولي پيدا كرده است. اين روزها ديگر از تب و تاب روزهاي اوليه خبري نيست و صفحات اين سايت‌ها دير به دير به روز مي‌شوند.

به گزارش ايبنا،‌ فروش اينترنتي كتاب در ايران در اواسط دهه 90 ميلادي(1370 شمسي)، يكي - دو سال پس از ايده «جف‌ بزوس» براي راه‌اندازي سايت فروش كتاب «آمازون»، جرقه‌اي بود كه با استقبال افراد و شركت‌هاي مختلف در كشور دنبال شد. خيلي از اين شركت‌ها انتظار داشتند سايت‌هايشان مثل «آمازون» بتوانند در مدت كوتاهي چند 100ميليون كاربر اينترنتي را پوشش دهند، اما اين انتظار با توجه به در دسترس نبودن اينترنت و تبليغات كم، توفيق چنداني پيدا نكرد. فروش اينترنتي كتاب بهانه‌اي شد براي گفت‌وگو با «سيد فريد بوترابي»، مدير كتابفروشي«ايران فرهنگ».

اين كتابفروشي به نشاني اينترنتي www.iranfarhang.com از سال 1378 فعاليت خود را با هدف فروش اينترنتي كتاب براي خارج از ايران آغاز كرد. هم‌اكنون حدود 8 هزار عنوان كتاب از ناشران مختلف در ويترين اين كتابفروشي ارايه مي‌شود.

250 نفر بازديدكننده در روز
«بوترابي» با اشاره به تاريخچه شكل‌گيري این سایت، گفت:‌ «ايده شكل‌گيري كتاب‌فروشي اينترنتي «ايران فرهنگ» با جمع‌آوری اطلاعات در سال‌های 78 و 79 و با نگاهي به تجربه فروش اينترنتي كتاب در خارج كشور شكل گرفت و كارهاي آغازين مثل طراحی سایت و زيرساخت‌سازي آغاز شد و به مرور زمان با تبليغات در محيط اينترنت و مجلات توانستيم در سال 1378 به طور رسمي فعاليت خود را شروع كنيم.»

وي ادامه مي‌دهد: «فعاليت اصلي سايت، ارسال کتاب برای متقاضيان و ایرانیان خارج از کشور مثل مراکز دانشگاهی و تخصصی است، خانواده‌هاي ايراني بسياری در خارج كشور زندگی می‌کنند که نیازهای فرهنگی دارند و فرزندان آنها در سنين مختلف نيازمند كتاب‌هاي فارسي زبان حاوي فرهنگ و ادب ايران زمينند.

بوترابي با اشاره به فروش داخلي كتاب اظهار داشت: «برخي از كاربران شهرستاني نيز در شهرهاي مختلف كشور از خدمات اين سايت استفاده مي‌‌كنند.»

وي با اشاره به دلايل فروش كتاب در شهرستان‌ها گفت: «با توجه به اينكه کتاب‌ها اغلب در شهرهای بزرگ ایران پخش می‌شود و شهرهای کوچک از چرخه توزيع بی‌نصیبند، تصميم گرفتيم امكان فروش اينترنتي را علاوه بر

هم‌اكنون 10 سایت فروش کتاب در کشور فعاليت مي‌كنند كه بسياري از آنان دچار ركود شده‌اند و صفحات اصلي آن‌ها گاهي هفتگي يا ماهيانه به روز مي‌شوند خارج از ايران براي شهرستان‌هاي مختلف كشور نيز فراهم كنيم.»

مدير سايت ايران فرهنگ، با بيان اين‌كه سايت در هر روز حداقل 250 نفر بازديدكننده دارد،‌ عنوان كرد: «مراجعه‌كنندگان اغلب به دنبال کتاب در حوزه‌هاي مسایل روز، ‌ادبیات، تاریخ،اسلام و اسلام‌شناسی، ‌فرهنگ‌ها، واژه‌نامه‌ها و نر‌م‌افزارهای مختلف کتاب‌های ایرانی اند، همچنين منابع کلاسیک شعر ایرانی مانند مولوی و حافظ و كتاب‌هاي تاريخي نيز با استقبال خوبي از سوي ايرانيان خارج از كشور روبرو مي‌شود.»

سايت‌هاي فروش كتاب ايراني با تاخير طولاني به‌روز مي‌شوند
وي در ادامه با اشاره به مشکلات فروش اينترنتي كتاب در كشور گفت: «10 سال پیش، زماني كه فروش اينترنتي كتاب در ايران با استقبال خوبي از سوي شركت‌هاي مختلف روبرو شد، كارها در ابتدا خيلي خوب پيش مي‌رفت اما به مرور زمان با افزايش هزينه‌هاي مختلف مانند قيمت پشت جلد، حمل و نقل و ... تاثير منفي بر كار گذاشته شد.»

«بوترابي» همچنين درباره فعاليت نه چندان قوي سايت‌هاي فروش اينترنتي كتاب در ايران گفت: «هم‌اكنون 10 سایت فروش کتاب در کشور فعاليت مي‌كنند كه بسياري از آنان دچار ركود شده‌اند و صفحات اصلي آن‌ها گاهي هفتگي يا ماهيانه به روز مي‌شوند.»

وي بزرگترین مشکل فروش اینترنتی كتاب در ايران را نبود توجیه اقتصادی كار دانست و گفت: «کتابی که بايد از تهران به دست خواننده نیشابوری برسد، باید به قیمت پشت جلد باشد، در غیر این صورت كتابي خريداري نمي‌شود و شركت متحمل ضرر مي‌شود، چون سرمايه‌گذار مجبور است براي فروش كتاب خودش سرمايه‌گذاري كند.»

وي همچنين به موفقيت فروش اينترنتي كتاب در شرکت‌هایی چون «آمازون» اشاره كرد و گفت: «اين شركت‌ها كار خود را با حجم بسیار بالا و سود ناچیز دنبال مي‌كنند، سايت«آمازون»، سال گذشته فروشي معادل 7 میلیارد دلار بیشتر از تمام فروشگاه هاى اینترنتى داشت كه رقم بسيار خوبي براي فروش اينترنتي است.»

وي از پايين بودن شمارگان كتاب‌ در ايران به عنوان عامل ديگر توسعه نيافتن اين شيوه فروش نام برد و گفت: «فرهنگ کتابخوانی در جامعه رشد چنداني نيافته و غير از افرادي كه به صورت هميشگي كتاب مطالعه مي‌كنند، افراد عادي كمتر به سوي كتاب مي‌روند، ناشر نيز وقتي با مخاطب محدود روبروست، کتاب را با شمارگان مثلاً هزار و200 نسخه منتشر می‌‌كند كه رقم بسيار پاييني است.»

وي تصريح كرد: «پايين بودن شمارگان گاهي کتابی که بايد از تهران به دست خواننده نیشابوری برسد، باید به قیمت پشت جلد باشد، در غیر این صورت كتابي خريداري نشده و شركت متحمل ضرر مي‌شود در كار ما نيز دردسرساز است،‌ چون اگر شش يا هفت ماه پيش كتاب را در سايت معرفي كرده باشيم، امروز اگر كسي درخواست كتاب كند، امكان دارد اين کتاب موجود نباشد.»

بوترابي با اشاره به افزايش هزينه‌هاي پستي نيز گفت‌: «طی هشت سال گذشته، هزینه‌های پستی 25 درصد بالاتر رفته است و اين موجب شده كه کار سخت‌تر شود و سود كار پایین‌تر بيايد و روند كار نزولی باشد.»

وي افزود: « خدمات سیستم پست، براي كارهاي فرهنگي از جمله كتاب گران است و برای کتاب تخفیفی قایل نشده و تمامی این مشكلات موجب شده است، فروش اینترنتی کتاب در ايران ضعیف باشد.»

«کسانی که در ابتدا با شوق و ذوق این جریان را آغاز کردند، افرادی بودند که بیشتر در حوزه رایانه، برنامه‌نویسی و مسایل فنی دست‌اندرکار بودند و کمتر با مسایل فرهنگی توزیع و پخش کتاب آشنا بودند.»
«بوترابي» با بيان اين جمله، ادامه داد: «اين در حالي است كه فروش اينترنتي كتاب، نیازمند زیرساخت‌هایی چون شبكه توزيع، بانك اطلاعاتي، سيستم پرداخت است كه نبود آن موجب می‌شود، شركت مجبور به پرداخت هزینه اضافی شود.»

ناشران از تاثير تبليغات بر فروش كتاب‌هايشان بي‌اطلاع هستند
وي در ادامه به لزوم همکاری ناشران در موفقيت فروش اينترنتي كتاب اشاره كرد و گفت: «كتابفروشي ايران فرهنگ از ميان 3 هزار ناشر فعال كشور، فقط با 15 ناشر ارتباط مستمر دارد و بقيه ناشران همكاري چندان خوبي ندارند و اين يكي ديگر از دلايل تضعيف كار شده است.»

بوترابي ادامه داد: «بسياري از ناشران از تاثير تبليغات بر فروش كتاب‌هايشان بي‌اطلاعند، متاسفانه معرفي كتاب از طريق اينترنت هنوز برای ناشر قابل قبول نيست و عده‌اي هنوز هم معتقدند كه كتاب بايد از طريق شيوه‌هاي سنتي به فروش برسد.»

وي تصريح كرد: «هم‌اكنون در همه کتابفروشی‌ها يك رايانه وجود دارد كه ناشر يا كتابفروش مي‌تواند ‌موجودی‌ خود را در يك برنامه از پيش تعيين شده معرفی کند تا اگر کسی در خانه يا محل كار خود به دنبال کتابی بود، بتواند به راحتی با جستجو در اينترنت کتاب مورد نیاز خود را تهیه کند.»

وي با بيان اينكه، برخي از ناشران اینترنت را به عنوان رسانه جدید، ‌جدی نمی‌گیرند، گفت: «90درصد ناشران معتقدند مخاطب باید کتاب خود را از کتابفروشی‌ها خریداری کنند، براي اثبات اين ادعا نيز بايد گفت؛ اگر غیر از این بود حداقل برای معرفی کتاب‌هایشان بايد بیش از این‌ها تلاش می‌کردند و از شيوه‌هاي جديد بهره مي‌جستند.» یکبار هموطني از جزیره «هونولولو» كتاب کلیله و دمنه را از سايت ما درخواست کرده بود، اين نمونه‌اي جالب از تاثير اينترنت و علاقه‌مندي افراد بدون توجه به فاصله زمانی و مکانی است

از «هونولولو» تا «نيشابور»
بوترابي با اشاره به گستردگي فروش اينترنتي كتاب و روزهاي پرخاطره آن طي اين 10 سال گفت: «يادم مي‌آيد، یکبار هموطني از جزیره «هونولولو» كتاب کلیله و دمنه را از سايت ما درخواست کرده بود، اين نمونه‌اي جالب از تاثير اينترنت و علاقه‌مندي افراد بدون توجه به فاصله زمانی و مکانی است كه اینترنت به شما می‌دهد.»

وي ادامه داد: «بعد مكاني اينترنت در داخل ايران نيز مثال‌زدني است، براي مثال چند ماه پيش جواني از روستاهاي اطراف نيشابور تماس گرفته بود و كتابي دانشگاهي مي‌خواست، اين كتاب كه تهيه آن در تهران تقريباً خيلي راحت است، براي او دور از دسترس بود.»

بوترابي با اشاره به گسترش استفاده از اینترنت در شهرهای مختلف طی پنج سال اخير گفت: «بر اساس آخرين آمار، هم‌اكنون حدود 7 میلیون و 500 کاربر اینترنتی در كشور فعالند كه از این میان 2 میلیون و 500 کاربر دایمی اند.

مدير كتاب‌فروشي ايران فرهنگ ادامه داد: «با نگاهي به اين آمار مي‌توان انتظار داشت كه فروش اينترنتي محصولات مختلف از جمله كتاب رواج خوبي داشته باشد، اما فعاليت غيرقانوني برخي شركت‌ها موجب بي‌اعتمادي كاربران شده است و آنها به سختي به مواردي از اين قبيل اعتماد مي‌كنند.»

در اين‌ ساختار، سرعت و دقت اهميت ويژه‌اي دارد
وي افزود: «يكي ديگر از زيرساخت‌هايي كه دست‌اندركاران اين كار بايد به آن توجه كنند، تربيت پیک‌هايي برای یافتن كتاب است. اين افراد بايد روزها و ساعت‌ها آموزش ببینند تا کتاب مورد نظر را پیدا کنند، يكي از مزيت‌هاي فروش اينترنتي اين است كه جنس در كمترين زمان ممكن به دست متقاضي مي‌رساند، به همين دليل، سرعت و دقت اهميت ويژه‌اي دارد.»

وي همچنين درباره بي‌توجهي به گسترش سیستم پرداخت مالی از طريق اينترنت گفت: «افراد زيادي در كشور معتقدند براي خريد اجناس مورد نيازشان بايد به مغازه‌ها مراجعه كنند، در حالي كه از مزاياي خريد اينترنتي بي‌اطلاعند، خريد كتاب از اين طريق نيز از راه‌هايي است كه به علت نبود بسترسازي مناسب مورد بي‌توجهي قرار گرفته است.»

مدير كتابفروشي ايران فرهنگ با بيان اين جمله كه «اكنون كه بيش از 10 سال از راه‌اندازي سايت‌هاي فروش ايترنتي كتاب در ايران مي‌گذرد و ديگر خبري از تب و تاب روزهاي اوليه نيست.»، ادامه داد: «روزهاي آغازين رقابت براي ارايه خدمات بهتر و گسترده‌تر از سوي شركت‌ها زياد بود، اما به مرور زمان، افراد دلسرد شدند و ديگر امروز كمتر كسي در اين حوزه سرمايه‌گذاري نمي‌كند، چون معتقد است سودي ندارد.»
Bookmark and Share
نظرات بینندگان:
نام:
ایمیل:
* نظر: