کد خبر:۶۹۶۲
تاریخ انتشار: ۲۸ آذر ۱۳۹۱ - ۲۲:۳۰
تعداد بازدید: 3354
print نسخه چاپی
send ارسال به دوستان
saveذخیره
هدفمندی یارانه‌ها پیروز یا شکست خورده
با گذشت بیش از 2 سال از آغاز طرح هدفمندی یارانه ها، اجرای این قانون به مرحله غیر قابل پیش بینی رسیده است
با گذشت بیش از 2 سال از آغاز طرح هدفمندی یارانه ها، اجرای این قانون به مرحله غیر قابل پیش بینی رسیده است، از یک سو برخی معتقدند که هدفمندی یارانه ها شکست خورده است و برخی دیگر تاخیر در اجرای هدفمندی یارانه ها را عامل شکست هدفمندی ندانسته و این را تنها یک دوره گذار برای این طرح عنوان می کنند.

 به گزارش پانا، دومین سالگرد هدفمندی یارانه ها در حالی فرا می رسد که به جرات می توان گفت طرح تحول اقتصادی مهمترین برنامه اقتصادی دولت بود که در 7 بخش تقسیم و به اجرا گذاشته شد.

دولت در گام اول این طرح اقدام به هدفمندی یارانه ها کرد تا پیش از اصلاح امور مالیات، گمرک، بانک و واحد پول ملی، فاصله طبقاتی را در جامعه کاهش دهد.

هدف از اجرای هدفمندی یارانه ها توزیع عادلانه درآمد و همچنین کاهش اختلاف طبقاتی در بین دهک های مختلف جامعه بود، موضوعی که در اولین سالگرد اجرای این قانون مورد بررسی قرار گرفت و از سوی دبیر ستاد هدفمندی یارانه ها، این هدف محقق شده بود.

در اجرای این قانون آنگونه که وزیر اقتصاد و تیم اقتصادی دولت معتقد هستند موفقیت بزرگی حاصل شد اما آنچه نمایندگان مجلس از این طرح یادآور می شوند، تنها افزایش هزینه ها است.

هنوز تابستان 90 به پایان نرسیده بود که نرخ تورم به 17 درصد رسید، نرخ تورم 19.8 درصدی تا پایان پاییز اعلام شد؛ که به نوعی نرخ تورم در اولین سال هدفمندی یارانه ها بود؛ از دید رییس جمهور تنها 6 درصد از این تورم مربوط به هدفمندی یارانه ها است و مابقی تورم به تورم بین الملل و همچنین به تورم ساختاری کشور باز می گشت.

دستاوردهای هدفمندی یارانه ها در گام اول از دید دولت و مجلس یکسان نبود و گذشت زمان نیز بر این اختلاف نظر دامن زد با این وجود یک مساله مهم آینده کشور را برای تولید کنندگان نگران کننده نشان می داد و آن اجرای گام دوم هدفمندی یارانه ها در شرایط تحریمی بود.

سعید زمانیان در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی پانا با اشاره به اینکه تولید هنوز نتوانسته روی پای خود بایستد، گفت: کافی است هزینه انرژی یکبار دیگر افزایش یابد تا تولید به کلی تعطیل شود.

وی ادامه داد: حمایت از تولید در اولویت است و بخش کشاورزی و صنعت با کسری درآمدی که دارد نمی تواند با افزایش هزینه دوباره دست و پنجه نرم کند.

به گفته این عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، تولید ملی مهمترین بخش اقتصاد هر کشور است و قرار نیست برای هدفمند کردن یارانه ها، تولید زمین گیر شود.

گلایه ها از اجرای گام اول هدفمندی یارانه ها تنها از سوی نمایندگان مجلس نبود بلکه تولید کنندگان نیز از جمله منتقدین اصلی این طرح بودند؛ از دید این افراد در شرایط تحریمی امکان تغییر تکنولوژی صنایع بسیار دشوار است زیرا هیچ کشوری به ایران تجهزیات نمی فروشد؛ بنابراین دولت با افزایش قیمت حاملهای انرژی هزینه تولید کننده را افزایش می دهد بدون آنکه به مساله تغییر در ساختار تولید کمک کند.

با گذشت بیش از 2 سال از آغاز طرح هدفمندی یارانه ها، اجرای این قانون به مرحله غیر قابل پیش بینی رسیده است، از یک سو نمایندگانی همچون علیرضا محجوب نه تنها معتقدند که هدفمندی یارانه ها شکست خورده است بلکه به طور کل اجرای این طرح را در قالب هدفمندی نمی بینند؛ و از سوی دیگر افرادی مانند کاظم جلالی تاخیر در اجرای هدفمندی یارانه ها را عامل شکست هدفمندی نمی دانند و این را تنها یک دوره گذار برای این طرح عنوان می کنند.

چندی پیش نمایندگان برای سومین بار افزایش قیمت حاملهای انرژی را تا سال 92 ممنوع کردند، و از سوی دیگر جمشید پژویان به عنوان تئوریسین اقتصادی دولت می گوید که تاخیر در اجرای هدفمندی یارانه ها به معنای زمین گیر کردن طرح است.

کشمکش بین دولت و مجلس بر سر مهمترین طرح اقتصادی کشور هم چنان ادامه دارد اما در ماه گذشته کمتر شاهد گفت و گوی تیم اقتصادی دولت در خصوص هدفمندی یارانه ها بوده ایم؛ گویا کارشکنی های پی در پی مجلس سبب شده است تا دولت عطای اجرای این طرح را به لقای آن ببخشد. اما در این بین یک سوال مطرح است و آن اینکه حاصل میلیاردها تومان هزینه برای تحقیق، آماده سازی زیربناها و اجرای این طرح را چه کسی می پردازد؟ دولت، مجلس و یا مردم؟

کدام یک عامل شکست هدفمندی یارانه ها شد؟ مجلس یا دولت

اگر با دید منصفانه و به دور از جانب داری قضاوت کنیم، اولین گام در شکست هدفمندی یارانه ها را مجلس برداشت؛ آن هم زمانی که تصویب این طرح بزرگ را در چندماه و آن هم با نواقص بسیار انجام داد. نواقصی که سبب شد سه بار مجلس این قانون را در دستور کار قرار داده و اصلاح کند.

مشکل اصلی اجرای این قانون این بود که مجلس طرح خود را داشت و دولت طرح دیگری را اجرا می کرد؛ این دو نهاد پیش از آنکه بر سر کلیات به نتیجه برسند اقدام به اجرای طرح کردند و نتیجه آن توقف اجرای هدفمندی در سالروز یکسالگی این طرح بود.

علیرضا محجوب در گفت و گو با خبرنگار پانا در پاسخ به این سوال که آیا هدفمندی یارانه ها شکست خورده است، گفت: اجرای این طرح به نام هدفمندی یارانه ها اشتباه بود زیرا نه هدفمندی صورت گرفت و نه عدالتی برقرار شد.

وی ادامه داد: در کشوری که بیشتر درآمدش از محل فروش نفت است آیا ظلم نیست که بنزین را به آنها به همان قیمت بفروشیم که بر روی کشتی به کشورهای اروپایی فروخته می شود؟ از ابتدا نباید این طرح کلید می خورد و امروز نیز باید توقف اجرای آن در دستور کار قرار گیرد.

این عضو کمیسیون اجتماعی مجلس با اشاره به آثار مخرب اجرای این طرح در اقتصاد تاکید کرد: تورم افسار گسیخته ای که وارد جامعه شده بسیاری از کسانی را که روزی در طبقه متوسط زندگی می کردند را به زیر خط فقر کشانده است در حالی که قرار بود این طرح اختلاف طبقاتی را کاهش و عدالت را برقرار کند.

محجوب مقصر شکست هدفمندی یارانه ها را ابتدا مجلس می داند و سپس اجرای ناصحیح دولت.

از دید وی دولت همان قانون ناقض را نیز به صورت دلخواه اجرا کرده و با تبدیل پنج گام قانون به سه گام و افزایش چند برابری قیمت حاملهای انرژی سبب شد تا اقتصاد کشور به رکود فرو رود.

اما همه نمایندگان مجلس همانند محجوب فکر نمی کنند و برخی معتقدند که هدفمندی یارانه ها نه تنها شکست نخورده است، بلکه دستاوردهای بسیار خوبی داشته که در آینده از آن بهره برداری می شود.

کاظم جلالی در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی پانا با اشاره به اینکه مجلس قائل به این است که نباید گام دوم هدفمندی یارانه ها اجرا شود ، اظهار داشت: اجرای گام دوم هدفمندی یارانه ها مشروط بر آن است که اجازه دهیم قیمت حاملهای انرژی افزایش یابد، زیرا باید منابع یارانه نقدی فراهم شود.

وی ادامه داد: هر فردی که از وضعیت اقتصادی و صنعتی موجود کشور با خبر باشد می داند که اکنون هیچ یک از بخش های کشور توان پرداخت هزینه بیشتر برای حاملهای انرژی را ندارد ، بنابراین جلوگیری از اجرای گام دوم تنها با هدف حمایت از تولید بود.

رییس مرکز پژوهشهای مجلس با اشاره به اینکه گام اول هدفمندی یارانه ها به اهداف خود نرسیده است، تصریح کرد: هدف از بررسی گام اول هدفمندی یارانه ها، این نیست که مشکلات را به یکدیگر نسبت دهیم بلکه یک آسیب شناسی از روش قانون گذاری و اجرای قانون است تا در گام دوم با این چالشها رو به رو نشویم.

جلالی در پاسخ به این سوال که آیا متوقف شدن گام دوم هدفمندی یارانه ها به معنای شکست این طرح است، خاطرنشان کرد: هدفمندی یارانه ها شکست نخورده است و این یک فرصت به صنایع است تا شرایط را برای اجرای گام دوم هدفمندی فراهم کنند.

گفتمان این روزهای مجلس بر سر اجرای گام دوم هدفمندی یارانه ها در سال 92 است در حالی که هیچ تلاشی از سوی دولت در این زمینه دیده نمی شود.

نکته مهم و اساسی این است که برای اجرای این طرح پر هیاهو دولت بیش از یک سال هزینه تحقیقاتی داشت و سازمان عریض و طویل هدفمندی یارانه ها راه اندازی شد؛ مجلس ماهها وقت خود را برای تبیین قوانین این طرح گذاشت و در برابر همه این برنامه ها از جیب مردم پول خرج شد؛ حال سوال اینجاست که هزینه این کشمکش را چه کسی به جز مردم پرداخت می کند؟ یا اساسا در ایران به جز مردم فرد دیگری هم هزینه خطاهای مدیریتی خود را می پردازد؟

Bookmark and Share
نظرات بینندگان:
نام:
ایمیل:
* نظر: