کد خبر:۵۴۶۵
تاریخ انتشار: ۱۰ مرداد ۱۳۹۰ - ۱۴:۴۷
تعداد بازدید: 2056
print نسخه چاپی
send ارسال به دوستان
saveذخیره
تاملي بر حذف چهار صفر از پول ملي
مي‌توان متصور بود كه بانك مركزي در 52 سال آينده مجددا بايد برنامه‌اي براي حذف چهار صفر از پول ملي اتخاذ كند و طي يك نظرسنجي واحد پول جديد را انتخاب كند!!

چندي است كه به موجب مصوبه مورخ يكشنبه 19 تيرماه 1390 هيات دولت، موضوع حذف چهار صفر از پول ملي به صورت جدي بر سر زبان‌ها افتاده است.

در اين خصوص تحليل‌هاي زيادي صورت گرفته و مقالات متعددي نوشته شده است. برخي معتقدند که اجراي اين طرح مي‌تواند باعث کاهش تورم شده و جلوي رشد قيمت‌‌ها را بگيرد. در مقابل گروه ديگري نيز معتقدند که حذف صفر‌ها از پول ملي حتي موجب افزايش تورم نيز مي‌شود.

استدلال گروه اول که موافقان اجراي اين طرح هستند بر اين اساس است كه با حذف صفرها، ارزش پول افزايش مي‌يابد. يعني اگر در حال حاضر 1000 تومان براي مردم داراي ارزش چنداني نيست، اما وقتي صحبت از يک ريال شود، از ديدگاه مردم ارزش بالايي داشته و در نتيجه پول تقويت مي‌شود.!! همچنين برخي سياستمداران نيز استدلال مي‌کنند که ارزش ريال ايران نبايد آنقدر پايين باشد که هر 10 هزار ريال برابر يک دلار باشد و به همين علت ريال ايران بايد تقويت شود!!

استدلال گروه دوم اما در نقطه عکس گروه اول قرار داشته و حاميان آن معتقدند که عواملي مانند گرد کردن قيمت‌ها به سمت بالا مي‌تواند موجب افزايش سطح عمومي قيمت‌ها شده و تورم به وجود آورد. اين در حالي است که هر دوي اين دو گروه استدلال بدون توجه به روابط بين متغيرهاي اقتصادي و رابطه مستقيم تورم و نقدينگي انجام مي‌شود.

 اصولا مشخص نيست كه اين دو گروه يا ساير افرادي كه حذف صفرهاي پول ملي را در ارتباط با تورم مي‌دانند بر مبناي اصول كدام علم استدلال مي‌كنند؟ در حالي كه پول كاغذي تنها يك ابزار مبادله است و تغيير در شكل و شمايل آن نمي‌تواند تاثيري در مقدار تورم داشته باشد. براي روشن‌تر شدن موضوع، مي‌توان تجربه حذف يك صفر از پول ملي را كه به نحوي يكبار در اقتصاد ايران رخ داده است، در نظر گرفت. در حال حاضر اصطلاح تومان براي واحد پول ملي بسيار رايج‌تر از ريال است، به طوري كه حتي در سال‌هاي اخير در بسياري از فروشگاه‌ها نيز قيمت‌ها به صورت تومان درج مي‌شوند.

استفاده از عبارت تومان به جاي ريال، در واقع نوعي حذف يك صفر از پول ملي است كه سال‌ها است در بين مردم جا افتاده است. اين حذف اتفاقا بسيار كم هزينه بوده، به طوري كه شكل و شمايل اسكناس‌ها را تغيير نداده و هزينه يادگيري نيز به همراه نداشته است، با اين حال آيا اين حذف يك صفر توانسته تورم را كاهش دهد؟يا اينكه در فروشگاه‌هايي كه قيمت‌ها به صورت ريال نوشته شده، قيمت‌ها كمتر يا بيشتر از معادل توماني همان اجناس در فروشگاه‌هاي ديگر است؟
مسلما هر اقتصاد خوانده‌اي به اين سوالات پاسخ منفي مي‌دهد و معتقد است كه حذف صفرها از پول ملي به خودي خود نمي‌تواند تاثيري در تورم داشته باشد.

نكته قابل توجه در مورد موضوع حذف صفرها، عدم توجه سياست‌مدار به وضعيت فعلي اقتصاد ايران است. اقتصاد ايران در حال حاضر همچنان از تورم دو رقمي رنج مي‌برد و نرخ تورم در حدود 15 درصد را مي‌توان يك تورم پايه براي اقتصاد ايران دانست. از طرف ديگر افزايش نقدينگي سال 1390، افزايش نرخ تورم را براي اين سال پيش‌بيني مي‌كند و در صورتي كه يارانه‌هاي نقدي به همين صورت پرداخت شود و وعده و وعيدها در جهت افزايش يارانه نقدي نيز ادامه يابد، مي‌توان تصور نمود كه اقتصاد ايران با رشد فزاينده نقدينگي و تبعات آن مواجه خواهد بود.

در اين صورت، حذف صفرها از پول ملي عملا يك اقدام كوتاه‌مدت خواهد بود. نگاهي به شاخص قيمت‌ها طي دهه‌هاي گذشته، اين موضوع را تاييد مي‌كند. بر اساس شاخص قيمت‌ها بر مبناي سال 1383؛ اين شاخص در سال 1357 برابر 1 و در سال 1383 برابر 100 بوده است. يعني شرايط تورمي اقتصاد ايران به گونه‌اي است كه در هر 26 سال دو صفر به پول ملي اضافه خواهد شد.

بنابراين مي‌توان متصور بود كه بانك مركزي در 52 سال آينده مجددا بايد برنامه‌اي براي حذف چهار صفر از پول ملي اتخاذ كند و طي يك نظرسنجي واحد پول جديد را انتخاب كند!! اين موضوع در حقيقت لزوم دستيابي به يك ثبات اقتصادي پيش از اجراي چنين طرحي را نشان مي‌دهد. موضوع ثبات اقتصادي پيش از اجراي چنين طرحي آنقدر جدي و با اهميت هست كه عامل بازدارنده‌اي در جهت اجراي اين طرح باشد. هرچند كه هزينه‌هاي تحميلي ناشي از اجراي اين طرح نيز، مزيد بر علت خواهد بود. نويسنده : زهرا كاوياني-  دنياي اقتصاد

Bookmark and Share
نظرات بینندگان:
نام:
ایمیل:
* نظر: