کد خبر:۴۸۹۲
تاریخ انتشار: ۱۸ اسفند ۱۳۸۹ - ۰۷:۵۸
تعداد بازدید: 6971
print نسخه چاپی
send ارسال به دوستان
saveذخیره
80 تا90درصد افرادي راکه به وسواس خريدمبتلا هستند زنان تشکيل مي دهند
اين اختلال از نوجواني آغاز شده و در زنان 20 تا 35 ساله بيش از ديگران مشاهده مي شود. ولع خريد گريبانگير افرادي مي شود که نوعي اعتياد به خريد دارند

اين روزها حال و هواي خاصي در شهرها حاکم است. هياهوي تدارک استقبال از بهار و سال نو و اشتياق خريد در هر کوي و بازاري قابل مشاهده است. شوق خريدهاي سال نو دارا و ندار و فقير و غني نمي شناسد و هر کس با توجه به بودجه اش خريد مي کند. اين روزها با ولعي سيري ناپذير جيبها خالي مي شود و دستها پر از بسته هاي خريد، کودکان شادند و بزرگترها گاهي راضي و گاهي ... اما اينها مهم نيست، نوروز سالي يکبار ميهمان ماست.در اين ايام برخي تلاش مي کنند با خريد وسايل جديد، يکنواختي را از محيط خانه دور کنند و تغيير ايجاد نمايند. براي بعضي از افراد قيمت و کيفيت بسيار مهم است اما گاهي اين اصل که «فقط نو باشد و قيمت آن اصلا مهم نيست» مي شود ملاک خريد برخي آدمها که از قضا بسيار هم اهل چشم و هم چشمي هستند. بر همين اصل هم خيابانها تا چندين برابر حجم خود پذيراي ماشينها و آدمها مي شوند. عابر بانکها با صفهاي طولاني گاهي پاسخگوي نيازهاي مراجعان هستند و گاهي با درج پيام از پرداخت پول معذورند.

اعتياد به خريد، چرا؟

بر اساس آمار 80 تا 90 درصد افرادي را که به وسواس خريد مبتلا هستند زنان تشکيل مي دهند. مطالعات در کشورهاي پيشرفته نشان داده است که يک تا هشت درصد جمعيت بزرگسال و به طور ميانگين سه تا پنج درصد مردم دچار مشکل وسواس اجباري خريد هستند. برپايه اين گزارش، اين اختلال از نوجواني آغاز شده و در زنان 20 تا 35 ساله بيش از ديگران مشاهده مي شود. ولع خريد گريبانگير افرادي مي شود که بيش از حد خريد کرده و نوعي اعتياد به خريد دارند، اما روان شناسان و جامعه شناسان با اينکه اشتياق به خريد را واقعيتي انکارناپذير مي دانند معتقدند اين پديده در جوامع امروزي از حد ضرورت فراتر رفته است. از جمله عواملي که منجر به ترغيب افراد وسواسي به خريد مي شود تنش و هيجان پيش از خريد است که در زمان خريد به اوج نشاط خود رسيده و ساعاتي پس از آن پشيماني و دلزدگي را به همراه دارد.

با اين حال تنوع طلبي يک واقعيت انکارناپذير است که اشتياق به داشته هاي بيشتر و متمايزتر را به همراه دارد تا جايي که گاهي از خريدهاي ضروري فراتر رفته و در صورت عدم مهار آن به تجمل طلبي و خريدهاي غير ضروري مي رسد. در فرهنگهاي مختلف الگوهاي خريد کردن متفاوت است و به پديده هاي روان شناختي و جامعه شناختي آن سرزمين تعلق دارد.در گذشته تمايل به خريد و الگوهاي مصرف، فقط به تأمين حداقل نيازهاي اساسي مانند خوراک و پوشاک محدود مي شد، اما در جوامع امروزي خريد و مصرف پديده هايي قابل تعريف با الگوهاي جديدند که نيازمند فرهنگسازي ريشه اي و هويتي هستند.

با توجه به اينکه خريد کردن افراد داراي الگوهاي متعدد بوده و بر اساس آن مي توان درصد سلامت رواني افراد را مورد سنجش قرار داد، بر اين اساس عواملي چون ميزان تحصيلات، وضعيت اقتصادي، روابط عاطفي و محيط اجتماعي نقش در خور توجهي در ميزان خريد و ولع افراد دارند.

استقلال فکري يا ...

براساس مشاهدات در شهرها تمايل افراد بيشتر به تأمين کالاهايي است که مطابق با فرهنگ جامعه و الگوهاي موجود است و اين امر با در نظر گرفتن عواملي چون مد، تبليغات و پيروي از گروههاي همسان شدت بيشتري پيدا کرده و در ايام خاص با توجه به نيازهاي روز با بحران نيز روبه رو مي شود.رفتارشناسان اجتماعي معتقدند در هنگام خريد، انتخاب صحيح کالا و داشتن برنامه مناسب نشانه استقلال فکري و قدرت تصميم گيري است که در نهايت منجر به کسب نتيجه دلخواه در کمترين زمان است. بر همين اساس افرادي که دچار تزلزل در تصميم گيري هستند براي خريد دست به انتخابهاي گوناگون زده که در اکثر موارد با سلايق شان در تضاد است و همين بي برنامگي موجب مي شود که ساعتها اين افراد در مراکز خريد سرگرداني و حيراني را تجربه کنند.بر همين اساس در جوامع امروزي بهره مندي از قدرت انتخاب و کسب مهارتهاي خريد مناسب با توجه به رشد جمعيت، شلوغي روزافزون و تنوع کالايي يکي ازمؤلفه هاي اساسي و قابل توجه است که الگوسازي مناسب در اين خصوص بايد ابتدا در رسانه هاي جمعي و پس از آن در خانواده ها به صورت يک فرهنگ نهادينه شود.

دکتر ناصرقاسم زاد،روان شناس و دبير انجمن حمايت از بهداشت و روان جامعه معتقد است: افرادي که ولع خريد کردن دارند، از اعتماد به نفس شکننده اي برخوردار بوده و حرف و نظر ديگران تاثير زيادي در نحوه تفکر و قدرت تصميم گيري آنها دارد. وي نارضايتي دروني، اضطراب و چشم و هم چشمي را از مشخصه هاي افرادي مي داند که به اختلال شخصيت گرفتارند. اين افراد در زندگي خانوادگي و در اجتماع از بحران هويت رنج مي برند و با بروز اين رفتارها و خرج تراشي ها نوعي انتقام و يا اعتراض را نشان مي دهند. ولع خريد در اين افراد به عنوان يک مسکن موقت است که در درمان اختلالات و آسيبهاي رواني آنها هيچ تاثيري ندارد.

تلاش نامتعارف براي اثبات خود

اعتياد به خرج کردن، خريد کردن و تنوع طلبي همانند ديگر اعتيادها از نظر اقتصادي، اجتماعي و رواني جنبه هاي ويرانگري دارد.اکثر افرادي که دچار خريد بيمارگونه حاد هستند، از تعدد خريد کالاهايي که هرگز مورد استفاده قرار نگرفته يا پوشيده نمي شوند، لذت مي برند. اصرار به تقليد از ديگران و متفاوت بودن شرايط مالي اين افراد را در اغلب موارد دچار بحران مي کند.تمايل شديد به تملک مواردي خاص مانند کفش، البسه، کالاهاي لوکس يا لوازم الکترونيکي در مواقع بروز بحرانهاي روحي و رواني و يا شادي خارج از کنترل، در بعضي از افراد جامعه به چشم مي خورد.اين در حالي است که وسواس يکي از اختلالات اضطرابي است که به صورت افکار وسواسي، به زور و برخلاف ميل شخص وارد ذهن فرد مي شود. در اين حالت، فرد به پوچ بودن اين مشکلات واقف است اما قادر به دور کردن آن نيست و در برابر برخي اعمال قادر به مقاومت نيست که يکي از آنها خريد است.در اين گونه مواقع اکثرا پس از اينکه تب خريد فروکش مي کند و تبعات اقتصادي اين رفتارها مشاهده مي شود، اين افراد خريدهاي خود را پس داده و در اين زمينه با مشکلات بسياري روبه رو مي شوند.اما آنچه حائز اهميت است، عدم نياز اين افراد به کالاهاي خريداري شده است، به نحوي که تنها عمل خريد و احساس لذت ناشي از آن مهم است تا جايي که ممکن است از يک کالاي مشخص چندين مورد خريداري کرده و در آخر آن را به ديگران هديه کنند.

آنهايي که اعتماد به نفس ندارند

دکتر قاسم زاد روان شناس معتقد است در ابتدا بايد تعريفي درست از خريد داشته باشيم که بر اساس آن هر فردي نيازمند خريد ميزاني از وسايل مورد نياز در حد معمول جامعه است. اما فردي که تمايل به تغيير ظاهري در فواصل زماني کوتاه داشته و دائم در فکر متفاوت بودن و داشتن بهترين هاست و اين تمايل به مشغله ذهني اين فرد تبديل شود به بيماري خودشيفتگي گرفتار شده است.به نظر اين مدرس دانشگاه، انسان سالم چنانچه از آموزه هاي معرفتي و تقواي دروني بهره مند باشند، با احترام به حس نوعدوستي و سيرت دينداري به دور از افراط و تفريط علاوه بر حفظ سنتها، با توجه به نيازهاي روز مي توانند ظاهري آراسته و متين داشته باشند.اين پژوهشگر اجتماعي معتقد است: افراد خود شيفته از افراط و تفريط بسيار رنج مي برند و براي تمام نيازهاي ظاهري زندگي ولع خاصي دارند. اين افراد از اعتماد به نفس شکننده اي برخوردار بوده و حرف و نظر ديگران تاثير زيادي در نحوه تفکر و قدرت تصميم گيري آنها دارد. اين بيماران در هيچ شرايطي احساس امنيت و رضايت رواني نداشته و هميشه کمبود و خلاء رواني را شاهد هستند.دکتر قاسم زاد بروز اين علائم در سنين نوجواني و جواني در افراد را يک پديده طبيعي خوانده و آن را جزو مراحل رشد شخصيتي مي شمارد و معتقد است با رشد شخصيتي و اجتماعي فرد اين رفتارها کمرنگ شده و ثبات عقيده و دورانديشي جاي آن را مي گيرد.

پشت پرده تب مصرف

اين درمانگر اجتماعي ريشه گسترش اين بيماري در اجتماع را در نوع فرهنگ و اقتصاد جوامع امروزي مي داند و مي گويد: جوامع امروزي شامل کشورهاي توليد کننده و مصرف کننده و کشورهايي با ظرفيت توليد بالا و مصرف در حد عرف و کشورهايي که توليدي ندارند و فقط مصرف کننده هستند، مي شوند. بر اين اساس کشورهايي که از توان توليد بالا برخوردارند براي گسترش بازارهاي هدف و تجاري خود مصرف گرايي را به کشورهاي ديگر تحميل کرده و با استفاده از ابزارهاي تبليغي و رسانه اي سعي در القاي هر چه بيشتر مصرف و خريد دارند.اين پژوهشگر اجتماعي مي افزايد: براي اصلاح جامعه از بيماريهاي خودکم بيني و خودشيفتگي نيازمند به آموزشهاي شهروندي، مهارتهاي زندگي و شاداب زيستن از طريق رسانه ها، آموزش و پرورش و نهادهاي اجتماعي هستيم. اين مدرس دانشگاه پيروي از سنتها را از مولفه هاي جامعه سالم و پويا مي داند و معتقد است خريد مايحتاج ضروري در ايام نوروز براي پايبندي به عرف و احترام به اعتقادات فرهنگي و ملي کار پسنديده و قابل احترامي است. اما آنچه در اين ميان بايد مورد توجه قرار گيرد، انجام خريدهاي ضروري است و اينکه بايد از عيد در ظاهرمان نشانه اي داشته باشيم و خريد يک يا دو مورد از پوشاک کافي است و نياز به تغيير کلي در فرم پوشش و يا وسايل خانه نيست.خريدهاي نوروزي شدت خريد است نه وسواس.

همه مي خرند پس من هم بايد بخرم

از ديدگاه ديگر دکتر پرويزرزاقي روان شناس معتقد است: ولع خريد زماني معني مي دهد که فرد خارج از حد و توان خودش دست به خريد بزند اما اينکه چرا افراد در ايام عيد دست به خريد مي زنند بيشتر جنبه رواني شدت خريد را دارد تا وسواس خريد، زيرا در اين ايام هر يک از افراد خانواده سعي دارند خريدي هدفمند و به قاعده داشته باشند.اين روان شناس عوامل موثر در پديده خريدهاي شب عيد را بخشي به خاطر ارتباطات جمعي و ديد و بازديدهاي اين ايام مي داند. به نحوي که جنبه رواني نو شدن و متحول شدن طبيعت و آغاز سال نو نيز موجب شکوفايي احساسي و تحول رواني در جامعه مي شود.

ضمن اينکه خريد همگان و تاثير اجتماعي اين امر که همه مي خرند و اين حس همه در همه بودن اين باور را در فرد پديد مي آورد که اگر من اين کار را نکنم، پس در جايگاه مناسب نيستم.اين استاد دانشگاه به مهر مي گويد: توجه به اين نکته که افراد در جامعه براي عينيت بخشيدن به نيازهاي شخصي خود از فرهنگها و منش هاي دنياي کهن و نياکان خود الهام مي گيرنداين باور را تقويت مي بخشد که ايرانيان براي مناسبت هاي باستاني خود ارج و قرب خاصي قائل هستند و گذر زمان نتوانسته خيلي از آنها را از بين ببرد. مراسم باستاني استقبال از بهار و ميزباني از نوروز از جمله اين موارد است که مردم دوست دارند با توجه به وضعيت اقتصادي و توانمندي هاي اجتماعي به زيباترين وجه برگزار شود.احساس خريد مردم در اين ايام زيبا توام با همگرايي و همدلي است که در پناه آن مي توان به حفظ کانون خانواده، ايجاد شعف و شادي رواني، شناخت بيشتر والدين از توقعات فرزندان، مجال همدلي و مهرباني اشاره کرد.از نظر دکتر رزاقي، زماني اين تاثيرات مثبت از خريد شب عيد حاصل مي شود که خانواده ها در زمان خريد با هم کنار بيايند و با مثبت نگري مسايل اقتصادي را مورد توجه قرار دهند. در اين صورت است که افراد دست به خريدي مي زنند که احساس روان شناختي و نياز اجتماعي خودشان را تأمين مي کند، نه چيزي که ديگران توقع دارند.دکتر رزاقي شدت خريد، تقليد و عادتهاي غلط را در عدم اعتماد به نفس و کمبود رضايتمندي افراد مي داند و معتقد است افرادي که از اعتماد به نفس کمتري برخوردارند از طريق نوع پوشش و شدت و تنوع در خريد نيازهاي روحي خود را در تعاملات اجتماعي پاسخ مي دهند. نوع پوشش اين افراد و توجه بيش از حد به مد و تمسک به خريدهاي متعدد، در محافل اجتماعي تأمين کننده نيازهاي شخصيتي اين افراد است. تاييد ديگران و پذيرش اجتماع يکي از بزرگترين دغدغه هاي افرادي است که به اين بيماري شخصيتي گرفتارند.
اين روانشناس عادت خريد را در ايام عيد در صورتي که همراه با برنامه و در نظر گرفتن نيازهاي ضروري باشد پسنديده مي داند و آن را در استحکام بخشيدن به روابط عاطفي خانواده ها و نکوداشت مناسبات باستاني موثر مي داند.  منبع:قدس
Bookmark and Share
نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: ۰
انتشار یافته: ۱
عبدالله
|
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
|
۱۴:۳۲ - ۱۳۸۹/۱۲/۲۲
0
0
يك خبر چرند شبيه اين خبر شما كه روز جمعه از تلويزيون پخش شد: يك زن انگليسي در سن 50 سالگي متوجه شد كه به ورزش گلف علاقه مند است. اين زن تصميم گرفته تا به آموزش اين ورزش بپردازد
نظرات بینندگان:
نام:
ایمیل:
* نظر: