کد خبر:۴۸۵۶
تاریخ انتشار: ۰۸ اسفند ۱۳۸۹ - ۲۲:۰۴
تعداد بازدید: 6008
print نسخه چاپی
send ارسال به دوستان
saveذخیره
وقتي يافتن جاي پارك خودرو دركوچه وخيابان‌ شانس مي‌خواهد!
فراموش نکنيم تهران، کلانشهري با اشکال گوناگوني از معضلات است. شايد بد نباشد تهران را به بيماري تشبيه کنيم که از کلکسيوني از بيماري‌ها رنج مي‌برد

فراموش نکنيم تهران، کلانشهري با اشکال گوناگوني از معضلات است. شايد بد نباشد تهران را به بيماري تشبيه کنيم که از کلکسيوني از بيماري‌ها رنج مي‌برد و هنوز از يک اتاق عمل بيرون و به هوش نيامده است، كه بايد براي جراحي ديگري برده شود. آيا بيمار مي‌تواند به اين همه جراحي در يک زمان کوتاه تن بدهد و جان سالم به در برد؟ ‎امروز تهران از آلودگي هوا، واحدهاي مسکوني فرسوده، ترافيک اعصاب خردکن، کمبود پارکينگ، ضعف سيستم حمل و نقل عمومي و صدها مشکل ريز و درشت ديگر رنج مي‌برد. در چنين وضعيتي آيا مي‌توان اميدوار بود شهر در يک بازه زماني کوتاه به سلامت از اتاق‌هاي متعدد جراحي عبور کند؟ پاسخ به اين سؤال منفي است، اما ريشه‌هاي آن را در يک عبارت کوتاه مي‌توان اين گونه بيان کرد: «تهران معضلات متعدد ملي را به دوش مي‌کشد، اما در برنامه ريزي‌ها و تخصيص اعتبارات، با آن مثل يک شهر کوچک رفتار مي‌شود».

‎ ‎مشکل نبود جاي مناسب براي پارک خودروها اگرچه به ظاهر يک موضوع مجرد است، ولي در اصل از يک معضل ساختاري ناشي مي‌شود. در برخي از کشورهاي حوزه اسکانديناوي مانند نروژ، دانمارک و کشورهاي پهناوري مانند کانادا و استراليا، مسئله‌‌اي به نام «پارکينگ» پس از توليد انبوه يا واردکردن خودروها مطرح نمي‌شود، بلکه قبل از توليد يا وارد‌شدن هر خودرو به چرخه استفاده‌هاي مردمي، استانداردهاي محيطي گوناگوني براي آن در نظر گرفته مي‌شود.

سرانه فضاي خيابان‌ها، جاده‌ها و پاركينگ‌ها و حتي لوازم يدكي براي هر خودرو ابتدا تعريف و آماده مي‌شود و سپس در چرخه توليد و استفاده قرار مي‌گيرد‎.‎اما در کشور ما که خودروهاي فرسوده به کُندي در حال خارج‌شدن از دايره مصرف هستند، همچنان بيش از 2ميليون دستگاه از اين خودروها وجود دارد و به نسبت توليد خودروها، اتومبيل‌هاي فرسوده‌اي از رده خارج نمي‌شود. آمار نشان مي‌دهد كه سالانه بيش از يک ميليون دستگاه خودرو در ايران توليد مي‌شود كه از اين تعداد، روزانه حداقل 1200 دستگاه و در سال حدود 400هزار خودرو در تهران شماره‌گذاري و به وسايل نقليه اين شهر اضافه مي‌شود و اين در حالي است که در کل تهران فقط 300 هزار واحد پارکينگ اعم از هم‌سطح و طبقاتي و600 هزار فضاي پارک خودرو در حاشيه خيابان‌ها وجود دارد که از آن به‌عنوان پارکينگ استفاده مي‌شود.

به اين ترتيب، تهران به حدود 600 هزار واحد پارکينگ نياز دارد و براي رسيدن به استاندارد شهري از نظر پارکينگ، در سال بايد 30 هزار واحد پارکينگ در تهران ساخته شود. با اين وجود، شهرداري تهران چندسالي است که متوجه معضل روبه‌افزايش پارکينگ شده و برنامه‌هايي را در اين زمينه به اجرا درآورده است.اما اين اقدامات هنوز براي تهران کافي نيست.‏

بسته تشويقي روي ميز شهردار

اين روزها، شهرداري تهران در تدارک تهيه بسته تشويقي براي ساخت پارکينگ‌هاي جديد در پايتخت است.

طبق مقررات جاري شهرداري، اکنون براي تمامي ساخت‌وسازهاي مسکوني و تجاري بايد به ازاي هر واحد، يک فقره پارکينگ در مشاعات ساختمان در نظر گرفته شود و در غير ‌اين ‌صورت، پايان ‌کار براي آن سازه صادر نخواهد شد. اين در حالي است که شهرداري ‌تهران در اقدامي ‌تازه قصد دارد براي سازنده‌هايي که پارکينگ اضافي در ساختمان طراحي مي‌کنند، پاداش ريالي در نظر بگيرد؛ به‌طوري‌که سازنده‌ها مشمول پرداخت فقط 10 درصد از عوارض مربوط به ساخت پارکينگ باشد. پيشنهادهايي که شهرداري تهران براي افزايش پارکينگ در بسته تشويقي طراحي کرده، هم‌اکنون براي تأييد شهردار به دفتر محمد باقر قاليباف ارسال شده است. در ماده 14 اين طرح، شهرداري تهران موظف شده است که به‌منظور تشويق شهروندان به ساخت پارکينگ‌هاي عمومي هم‌سطح، طبقاتي و مکانيزه و نيز تسهيل ساخت پارکينگ‌هاي مورد نياز در شعاع 250 متري بناهاي فاقد پارکينگ، براي اعطاي امتيازات تشويقي ساخت و توسعه پارکينگ به متقاضيان اقدام کند.

علاوه بر آن، ساخت پارکينگ در تمامي کاربري‌ها درصورت اختصاص کل بناي ساخته شده به صرف پارکينگ عمومي، مشمول پرداخت عوارض با ماخذ 5 درصد از حداقل مجموع عوارض خواهد بود. ساخت پارکينگ مازاد بر نياز تجاري و اداري به‌منظور اختصاص به استفاده عموم نيز، مشمول پرداخت عوارض به ماخذ 10 درصد از حداقل مجموع عوارض موجود براي پارکينگ‌هاي مازاد خواهد بود. اين لايحه بعد از تأييد در دفتر شهردار تهران و پس از بررسي و تصويب‌ در جلسه علني شوراي شهر، ظرف حداکثر 2 ماه آينده در تهران به اجرا در مي‌آيد.

كمبود پاركينگ در تهران به اندازه‌اي است كه حتي خسرو دانشجو، سخنگوي شوراي شهر تهران معتقد است مشكل كمبود پاركينگ در كل اين شهر وجود دارد و به همين دليل، شوراي شهر همواره لزوم افزايش پاركينگ‌ها و به ويژه پاركينگ‌هاي عمومي را به شهرداري تهران گوشزد كرده است‎.‎شهردار تهران نيز گفته است كه پايتخت هم اكنون به حدود يك ميليون و 400 هزار واحد پاركينگ نياز دارد.اگرچه اين اظهارات مويد آن است كه شهرداري ضرورت افزايش پاركينگ‌ها را دريافته است و براي آن برنامه‌هايي را در دست اجرا دارد، اما به نظر مي‌رسد بايد در اين زمينه گام‌هاي سريع‌تر و بلندتري برداشت‎.‎در اين زمينه، برخي كارشناسان معتقدند همزمان با برنامه‌هاي يادشده، شهرداري بايد نسبت به ايجاد پاركينگ‌هاي عمومي و ارايه خدمات آن‌ها با قيمت مناسب در نقاط مختلف شهر، همت گمارد.‏

نبود هماهنگي سازمان‌ها

وجود پارکينگ در هر شهر و به‌ويژه مراکز شهرها و محل‌هاي پر رفت‌ و آمد، يکي از الزامات کاهش ترافيک و ايجاد امنيت و آرامش در شهروندان است، چه اين که نبود پارکينگ موجب توقف خودروها در حاشيه خيابان‌هاي اصلي شهر مي‌شود و ضمن ايجاد اختلال در رفت و آمد مردم، بر بار ترافيکي خيابان‌ها نيز مي‌افزايد و حوادث رانندگي را موجب مي‌شود.اين روزها نيز که به پايان سال نزديک مي‌شويم، مردم براي خريد به مراکز تجاري و بازارچه‌هاي نوروزي که از سوي دولت ايجاد شده سرازير مي‌شوند، با توجه به اين كه اكثر مراكز تجاري، خدماتي و اداري تهران در مركز شهر واقع شده است، مشكل كمبود پاركينگ بيشتر نمود پيدا مي‌كند. ‎يكي از شهروندان تهراني، شهرداري و راهنمايي و رانندگي را مسئولان اصلي آشفته بازار ساخت و سازهاي جديد و ورود خودروهاي بي حد و اندازه به خيابان‌هامي داند و مي‌گويد: متاسفانه شهرداري و راهنمايي و رانندگي در اين رابطه با هم هماهنگ نيستند‎.‎

اين شهروند که براي خريد به يکي از مراکز تجاري آمده است، ادامه مي‌دهد: اقدامات مديريت شهري در سال‌هاي گذشته، آرام آرام به جريان روان‌سازي‌ ترافيک و ساماندهي اوضاع توقف خودروها ياري رسانده، اما تا کنون نتوانسته است در خصوص اين مشکل راه حل قطعي ارائه دهد.

‎يک کارمند که به همراه خانواده خود براي خريد عيد آمده وبه گفته خودش 30 دقيقه‌اي است که به دنبال پارک مي‌گردد، به گزارشگر ما اظهار مي‌دارد: واقعيت اين است که در تهران هيچ تناسبي ميان تعداد پارکينگ‌ها و خودروها وجود ندارد و به همين دليل مسئولان بايد براي افزايش پاركينگ‌هاي عمومي‌ اقدام کنند، چرا که ساعت‌ها بايد دنبال يک جاي پارک براي خودروباشيم‎.‎

وي در پاسخ به اين سوال گزارشگر ماکه چرا از وسائل نقليه عمومي استفاده نمي‌کنيدو آيا اين كار از نظر اقتصادي و وقت به صرفه‌تر نيست، مي‌گويد:با توجه به اينکه بنزين سهميه بندي ليتري 400 تومان شده است، استفاده از وسيله نقليه عمومي هم به صرفه است وهم اقتصادي، اما وسائل نقليه عمومي در کشور پاسخگوي كلانشهري مثل تهران نيست و به همين دليل مجبوريم از خودروهاي شخصي استفاده کنيم‎.‎

شهروند ديگري نيزمعتقداست جاي پارک در تهران به اندازه تعداد خودروها نيست. وي افزايش بي رويه خودروها در تهران را مهم‌ترين دليل کمبود پارکينگ مي‌داند و مي‌افزايد: استفاده از وسايل نقليه عمومي قدمي است که مردم مي‌توانند براي حل مشکل كمبود پارکينگ بردارند.‏

اعتبارات كافي نيست

بايد توجه داشت هر چند شهروندان تهراني يکي از دلايل مهم به وجود آمدن وضعيت آشفته پارک خودروها در تهران را ورود بي‌رويه آن‌ها به خيابان‌هاي شهر مي‌دانند، اما اين مسأله در بسياري از کلانشهرهاي دنيا مديريت شده است. از اين‌رو بسنده کردن به عامل ياد شده نمي‌تواند گره گشا باشد، چرا که ديگر کشورها با وجود تيراژ به مراتب بالاتر توليد خودرو، با چنين گره‌هاي ترافيكي روبه‌رو نيستند و اين در حالي است که در ايران به ازاي هر هزار نفر تنها 88 نفر صاحب خودرو هستند. بنابراين بديهي است در مقايسه با ساير کشورهاي جهان، تعداد خودروها در ايران و حتي کلانشهرهاي ما، چندان زياد نيست. اما آنچه اين موضوع را حاد مي‌کند، نبود زيرساخت‌هاي استاندارد حمل و نقل است. اين زيرساخت‌ها صرفاً بسترهاي فيزيکي نظير بزرگراه‌ها، خيابان‌ها، مترو و پارکينگ نيست، بلکه عوامل نرم‌افزاري، برنامه ريزي‌هاي هوشمند و تعيين محدوديت‌هاي ترافيکي را شامل مي‌شود‎.‎

حمزه شكيب، رئيس كميسيون توسعه عمران شوراي اسلامي تهران معتقد است: تهران در حال حاضر با كمبود 400 هزار پاركينگ مواجه است، كه بايد براي رفع آن برنامه‌ريزي كرد‎.‎

وي مي‌افزايد: بر اساس مطالعات انجام شده تا افق طرح جامع حمل و نقل عمومي در سال 1404، به حدود 430 هزار پاركينگ براي تهران نياز است كه در حال حاضر فقط 30 هزار پاركينگ در تهران فعال است‎.‎

وي ‌ادامه مي‌دهد: متأسفانه اعتباراتي كه براي ساخت پاركينگ‌هاي جديد در نظر گرفته شده است، برطرف‌كننده نياز به پاركينگ در تهران نيست؛ در گذشته طرح پاركينگ طبقاتي اجرايي شد كه تأمين بخشي از آن از سوي واحدهاي تجاري صورت گرفت، كه البته از نگاه من اين طرح موفق نبوده است‎.‎

شكيب تصريح مي‌کند: همه مجموعه‌هايي كه اقدام به ساخت پاركينگ‌هاي طبقاتي كردند، توانستند تنها براي همان واحدهاي تجاري و مراجعه‌كنندگان خود، نياز به پاركينگ را تأمين كنند؛ هدفي كه مديريت شهري از ايجاد پاركينگ‌هاي طبقاتي داشت تأمين نياز پاركينگ بخشي از اهالي آن محل بود كه چنين امري محقق نشد‎.‎وي در پاسخ به اين پرسش كه عملي شدن مصوبات شورا به زمان بسياري احتياج دارد و تا آن زمان مشكل پاركينگ در تهران را بايد چگونه حل كرد؟ مي‌گويد: چاره‌اي نيست؛ نمي‌توان معجزه كرد و يك شبه بگويم پاركينگ بسازيد؛ در حال حاضر در تهران كمبود400 هزار پاركينگ روبه‌رو هستيم و اين شوخي نيست‎.‎

لزوم همراهي بخش خصوصي

به گفته مسئولان، براي ساخت هر واحد پارکينگ به 20 ميليون تومان اعتبار نياز است، از سويي طبق برنامه‌ريزي‌هاي شهري بايد در سال 30 هزار واحد پارکينگ در تهران ساخته شود، كه در نتيجه براي ساخت اين پارکينگ‌ها، سالانه به 600 ميليارد تومان اعتبار نياز است‎. ‎همچنان که شهردار تهران نيز پيش‌تر در گفت وگويي با اشاره به کمبود يک ميليون و 400 هزار واحد پارکينگ در تهران، اعلام کرده است: حتي اگر تمامي کارهاي شهرداري را تعطيل کنيم و سالانه فقط پارکينگ بسازيم، اين کار چند سال طول خواهد کشيد.البته وضعيت فعلي را نمي‌توان تنها در کمبود اعتبارات خلاصه کرد. اعضاي شوراي شهر تهران در نشست‌هاي خود بارها با ابراز نگراني از كمبود پارکينگ در تهران، اقدامات شهرداري در اين باره را چندان قابل دفاع ندانسته‌اند. همچنان که سخنگوي شوراي شهر تهران با اشاره به محدوديت منابع مالي شهرداري و استقبال نکردن سرمايه‌گذاران بخش خصوصي از ساخت پارکينگ‌ها، تاکيد کرده است: مدلي که شهرداري تاکنون براي توسعه پارکينگ‌ها داشته، در عمل به جواب نرسيده است؛ ضمن آن‌كه متاسفانه بيشتر شاهد ساخت مراکز جديد تجاري و اداري به جاي ساخت پارکينگ‌ها هستيم‎.‎

نادر کرمي، قائم مقام معاون معماري و شهرسازي شهرداري تهران نيزبر لزوم همراهي بخش خصوصي در ساخت پارکينگ‌هاي عمومي تاکيد مي‌کند و مي‌گويد: درکنار شهرداري، بانک‌ها نيز در ارائه تسهيلات براي سرمايه‌گذاري بخش خصوصي در ساخت پارکينگ‌هاي عمومي بايد مشارکت جدي داشته باشند‎.‎

وي با تأکيد بر اينکه ساخت پارکينگ‌هاي عمومي بايد از سوي بخش خصوصي به‌طور جدي دنبال شود، مي‌افزايد: يکي از اقدام‌هايي که شهرداري در اين زمينه انجام داده در نظر گرفتن تسهيلاتي براي ساخت پارکينگ است و با وجود تسهيلاتي که شهرداري براي اين کار ارائه مي‌دهد، بخش خصوصي همچنان آن‌طور که بايد از اين موضوع استقبال نکرده است که علت آن نيز مي‌تواند همراهي نکردن بانک‌ها در ارائه وام باشد؛ چراکه متناسب با اين شرايط، بايد بانک‌ها نيز تسهيلاتي را براي بخش خصوصي قائل شوند تا احداث پاركينگ‌هاي عمومي براي سرمايه‌گذاران، سودآور باشد.‏

نقش پارکينگ‌ دراجراي موفق هدفمندي يارانه‌ها

به عقيده برخي از كارشناسان، براي آنكه قانون هدفمندسازي يارانه‌ها بتواند به موفقيت بيشتري در زمينه يكي از مهمترين اهداف خود يعني مصرف بهينه انرژي و كاهش سوخت برسد، بايد به نقش «پاركينگ» در ساختمان‌ها نيز توجه شود. شايد در نگاه اول، اين موضوع براي برخي افراد، كمي عجيب و حتي تمسخرآميز جلوه كند، اما با اندكي تامل مي‌توان دريافت پاركينگ نقشي مهم در توفيق هدفمندسازي يارانه‌ها ايفا مي‌كند‎.‎ اما فقط كاهش رفت و آمد شهروندان با خودروهاي شخصي نيست كه موجب ترافيك در كلانشهرهايي نظير تهران مي‌شود. برخي كارشناسان در اين باره عقيده دارند كه حتي پارك خودروها در حاشيه خيابان‌ها نيز باعث افزايش تشديد ترافيك مي‌شود‎.‎

سيدمحمد بحرينيان، كارشناس حمل‌ونقل و عضو انجمن سازندگان قطعات و مجموعه‌هاي خودرو معتقد است: براي آنكه حركت خودروها در خيابان‌ها روان شود و ترافيك كاهش يابد، بايد انبوه خودروهايي كه در حاشيه خيابان‌هاي تهران و ديگر شهرهاي بزرگ كشور پارك شده اند، به پاركينگ ساختمان‌ها انتقال يابند‎.‎

وي در اين زمينه از آنچه كه آن را «نبود برنامه جامع و راهبرد توسعه اقتصادي و صنعتي» در كشور مي‌خواند، انتقاد مي‌كند و عدم تعبيه پاركينگ كافي در ساختمان‌ها را شاهدي آشكار بر نبود چنين برنامه‌اي مي‌داند و به گزارشگر ما مي‌گويد: در حالي كه در كشورهاي پيشرفته، سازندگان مسكن مجبورند براي هر واحد آپارتمان 2 واحد پاركينگ يا بيشتر پيش بيني كنند، در تهران، اغلب ساختمان‌ها فاقد پاركينگ كافي براي ساكنان آن است و در نتيجه مردم ناچارند خودروهاي خود را در حاشيه كوچه‌ها و خيابان‌ها پارك كنند‎.‎

وي همچنين مي‌گويد: در چنين شرايطي، گرايش برخي خانواده‌ها به خريد دو يا چند خودرو، مشكل پارك در حاشيه خيابان‌ها و افزايش ترافيك را هر روز بيشتر مي‌كند.‏

حل مشكل کمبود پارکينگ درايت مسئولان را مي‌طلبد

مشكل كمبود پاركينگ در تهران، مربوط به ديروز و امروز نيست، بلكه شهروندان تهراني سال‌هاي سال است كه آن را تحمل مي‌كنند. شايد بتوان گفت كه بخش عمده‌، مشكل كمبود فضاي مناسب براي پارك خودرو در تهران به كوتاهي و كم كاري شهرداران گذشته باز مي‌گردد. هرچند بايد توجه داشت با ورود شمارگان بالاي خودروها به معابر شهري، سرانه خودرو از يک دستگاه به ازاي هر واحد مسکوني به 2 يا 3 واحد، افزايش پيدا مي‌کند که اين امر موجب ازدحام خودروها در حاشيه خيابان‌ها و کوچه‌ها مي‌شود. به اين ازدحام و شلوغي اگر نياز خودروهاي عبوري به توقف در مسير هم افزوده شود، شهر را به پارکينگ بزرگي تبديل مي‌كند که کنترل و مديريت آن به آساني ميسر نيست‎.‎ شايد چون تک‌سرنشين يک خودرو بوده‌ايد، حق با شما نباشد، اما به هر حال در کنار گسترش خطوط حمل‌ونقل عمومي، توسعه پارکينگ‌هاي طبقاتي از ضرورت‌هاي اوليه يک کلانشهر به شمار مي‌آيد.

اين روزها افزايش تعداد مسافرت‌هاي شهري و ارزان‌شدن نسبي قيمت خودرو، موجب شده است که تعداد خودروهاي شخصي در شهرها افزايش قابل‌توجهي داشته باشد كه علاوه بر گسترش دامنه ترافيک، کمبود فضاهاي پارک را به‌دنبال داشته است و نيز به دليل کمبود پارکينگ‌ واحدهاي مسکوني، نبود پارکينگ‌‌هاي محلي و کمبود پارکينگ‌هاي همسطح، طبقاتي و مکانيزه، ظرفيت معابر شهري روز به روز محدودتر مي‌شود. به هر حال کمبود پارکينگ در تهران به يک معضل بزرگ نه تنها اجتماعي، بلکه اقتصادي و فرهنگي نيز تبديل شده است که حل آن نيازمند تلاش و درايت دولتمردان و سرمايه‌گذاري‌هاي بخش‌ غير دولتي است‎.‎
 
تهيه كننده : مهناز شوقي
Bookmark and Share
نظرات بینندگان:
نام:
ایمیل:
* نظر: