کد خبر:۴۳۳۶
تاریخ انتشار: ۱۶ مهر ۱۳۸۹ - ۱۴:۴۵
تعداد بازدید: 3607
print نسخه چاپی
send ارسال به دوستان
saveذخیره
ماريو بارگاس يوسا؛ برنده جایزه نوبل ادبیات ۲۰۱۰
آكادمي نوبل ادبيات سرانجام به آمريكاي لاتين گوشه چشمي نشان داد و پس از سال‌ها انتظار دوستداران يوسا براي اهداي اين جايزه به او، از اين نويسنده سرشناس پرويي به عنوان برنده اين جايزه در سال 2010 ياد كرد.
اگر چه هر سال در آستانه اعلام برنده جایزه نوبل ادبی گمانه‌زنیهای فراوانی در محافل ادبی مطرح می‌شود، بسیار کم پیش می‌آید با آنچه آکادمی نوبل اعلام می‌کند منطبق باشد.شایددوست داشتیم آونیس از قاره آسیا این جایزه را از آن خود کند . اما آمریکای لاتین پس از مارکز این بار نیز این جایزه جهانی را از آن خود کرد . فارسی زبانان با نام و آثار یوسا سالیان سال است که آشنایند . به خصوص ترجمه های عبدالله کوثری با نثر زیبایش در معرفی یوسا نقشی بسزا داشت .اما راستی سهم شعر در نوبل ادبیات کجاست . سالهاست که آکادمی سوئد چندان میانه خوشی با شاعران بزرگ جهان ندارد .
آكادمى نوبل كه مقر آن در استكهلم سوئد است، از يوسا به عنوان خالق آثارى نام برده كه در آن وى به «ترسيم پيكره هاى قدرت» پرداخته و نگاه نافذى به «مقاومت، طغيان و شكست فردى» دارد.

ماريو وارگاس يوسا تا كنون بيش از ۳۰ رمان و نمايشنامه نوشته است كه از مشهورترين آنها مى توان به «گفت و گو در كاتدرال (۱۹۶۹)»، «خانه سبز (۱۹۶۶)»، «عصر قهرمان (۱۹۶۳)» و سرانجام «جنگ آخرالزمان (۱۹۸۱)» اشاره كرد.

يوسا كه از مشهورترين نويسندگان اسپانيايى زبان جهان به شمار مى رود در ۲۸ مارس سال ۱۹۳۶ در شهر آركوئيپا پرو متولد شد ولى هم اكنون در مادريد، پايتخت اسپانيا، زندگى مى كند.

وی پس از اينكه پدر و مادرش از هم جدا شدند تحت سرپرستى پدر و مادر بزرگش در بوليوى قرار گرفت. خانواده او در سال ۱۹۴۶ به پرو بازگشت و وی قبل از اينكه وارد دانشكده ادبيات و حقوق در ليما، پايتخت پرو، و سپس مادريد شود به مدرسه نظامى رفت.

يوسا در سال ۱۹۵۹ به پاريس مهاجرت كرد و به عنوان معلم و روزنامه نگار خبرگزارى فرانسه و همچنين تلويزيون ملى فرانسه مشغول به كار شد. وى در سال ۱۹۹۰ نامزد انتخابات رياست جمهورى شد ولى انتخابات را به آلبرتو فوجيمورى باخت.

يوسا در سال ۱۹۹۴ به عنوان عضو آكادمى اسپانيا برگزيده شد و در سال هاى گذشته در بسيارى از دانشگاه هاى آمريكا، آمريكاى جنوبى و اروپا تدريس كرده است.

اين نويسنده ادبى توانست در سال ۱۹۹۵ جايزه سروانتس، مهمترين جايزه ادبى نويسندگان اسپانيايى زبان، را از آن خود كند و همچنين در سال ۱۹۹۶ برنده جايزه صلح آلمان شد.

در شش سال گذشته آكادمى نوبل، جوايز خود را به پنج نويسنده از اروپا و يك نويسنده اهل تركيه اهداء كرده بود كه همين امر انتقادهاى زيادى از توجه بيش از اندازه اعضاى آكادمى به نويسندگان اروپايى را برانگيخته بود.
 
ماریو وارگاس یوسا بیست ساله بود که اولین داستانش منتشر شد؛ داستان کوتاهی بود به اسم «رهبران» که در یکی از نشریات پایتخت به چاپ رسید. اما راه درازی را در پیش داشت و شاید خودش هم آن قدر جاه طلبی نداشت که روزگاری نامش را در میان سه نویسنده بزرگ آمریکایی جنوبی ببیند. امروز اما ادبیات پر رونق آمریکای لاتین مدیون مارکز، فوئنتس و یوسا است.
 
از همان سنین نوجوانی با نشریه لاکرونیکا همکاری داشت. با چاپ نخستین شعرهایش و سازماندهی اعتصابات دانشجویی نخستین سال های دانشگاه، چهره ی یک روشنفکر تمام عیار را به خود گرفت. به کارهای مختلفی رو آورد که چیزی جز تلاش معاش نبود. اما در کنار این کارها ادبیات و حقوق را با علاقه دنبال می کرد. سال ۱۹۵۸ بود که موفق به دریافت یک فرصت تحصیلی در دانشگاه مادرید شد. سال بعد مجموعه داستان های کوتاهش در بارسلون به چاپ رسید.سرانجام مثل خیلی دیگر از هنرمندان و روشنفکران آمریکای لاتین از پاریس سر در آورد. جالب آن که در همین شهر بود که با بورخس، فوئنتس و تعدادی دیگر از نویسندگان اسپانیولی زبان آشنا شد.در سال ۱۹۶۳ اولین رمانش منتشر شد؛ دوران قهرمان ماجرای دخالت نظامیان در عرصه سیاست و تبعات شوم اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی آن است. چیزی که به تقدیر محتوم بسیاری از ملت های جهان سوم و به خصوص آمریکای لاتین بدل شد.
 
این رمان به شدت با استقبال منتقدان و خوانندگان روبه رو شد. همین تأثیر گسترده کافی بود تا نام نویسنده به عنوان یک منتقد رادیکال مطرح شود و تعدادی از نسخ کتابش به عنوان کتاب ضاله طی مراسمی رسمی به آتش کشیده شود. اما این مانع از دریافت جایزه منتقدان از طرف یوسا نمی شود. در سال ۱۹۶۶ پس از چاپ دومین رمانش «خانه سبز» از پاریس به لندن می رود و به تدریس ادبیات اسپانیایی – آمریکایی اشتغال می ورزد. سال بعد دومین مجموعه داستانش منتشر می شود و نویسنده اش را برنده دو جایزه ادبی می کند.وقتی برای دریافت جایزه منتقدین اسپانیایی به کاراکاس می رود، خطابه های درباره سرنوشت و مسئولیت نویسنده ی پرویی ایراد می کند. مهمتر از آن دیدار با گابریل گارسیا مارکز است که بعدها به همکاری ادبی و انتشار «رمان در آمریکای لاتین» می انجامد.سومین رمانش «گفتگو در کاتدرال» در ۱۹۶۹ منتشر می شود. یک سال بعد به بارسلون می رود تا نوشتن یکی از معتبرترین نقدها بر آثار مارکز را آغاز کند. این کتاب در ۱۹۷۱ منتشر می شود.پیش از این یوسا چند سفر به کوبا داشت و مثل بسیاری از نویسندگان آمریکای لاتین، رابطه خوبی با حکومت کوبا داشت. اما زندانی شدن ابرتو پادیلا، نویسنده کوبایی زمینه ساز اعتراض گسترده نویسندگان آمریکای لاتین شد. یوسا به همراه دیگر نویسندگان سرشناس آن خطه، اختناق حاکم بر جامعه کوبا و شخص فیدل کاسترو را محکوم کردند.با کمک تعدادی از نویسندگان هم فکرش نشریه «آزاد» را در پاریس منتشر کرد و کتاب «ماجرای پنهانی یک رمان" را در بارسلون منتشر ساخت.چهارمین اثرش «سروان پانتوخا و خدمات ویژه» در سال ۱۹۷۳ منتشر شد. سال ۱۹۷۴ پس از اقامت طولانی در اروپا به زادگاهش باز می گردد. در ۱۹۷۶ به ریاست باشگاه پن (انجمن قلم آمریکا) برگزیده می شود و سفرهای زیادی به دانشگاه های مختلف اروپا و آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی می کند و به عنوان استاد مدعو به سخنرانی و تدریس می پردازد.
 
«خاله خولیا و نویسنده» ماجرای نخستین ازدواج یوسا است که در ۱۹۷۷ به چاپ رسید.رمان حجیم «جنگ آخر الزمان» که در سال ۱۹۸۱ منتشر شد، حاصل کار هنرمندی است که دوران جوانی نویسندگیش را پشت سر گذاشته است. این پروژه بزرگ، زیر قلم یوسا با مهارت شگرفی شکل گرفته و حجم کار و شخصیت های پرشمار و رابطه بینامتنی رمان با بخشی از تاریخ برزیل، هیچگاه موجب سستی اثر نمی شود. تا جایی که این اثر را به عنوان نظیری برای «جنگ و صلح» تولستوی در ادبیات آمریکای لاتین توصیف کرده اند. جالب آن که ماجرای اصلی این رمان نیز در قرن نوزدهم می گذرد. یوسا پس از «جنگ آخرالزمان» چند اثر دیگر نیز به مجموعه آثارش افزوده است که از میان آنها «زندگی واقعی الخاندرو مایتا» و «سوربز» و «اندرزهایی به نویسنده جوان» اهمیت بیشتری دارند. اما هنوز هم «گفتگو در کاتدرال» و «جنگ آخر الزمان» به عنوان مهم ترین آثار نویسنده مورد توجه مخاطبان و منتقدان است.

ماریو وارگاس یوسا با نام کامل "جرج ماریو پدرو وارگاس یوسا" زاده ۲۸ مارس ۱۹۳۶ نویسنده‌ و متفکر اهل پرو و یکی از برترین رمان‌نویسهای معاصر آمریکای جنوبی است.
 
از آثار وی که به فارسی ترجمه شده می‌توان به این کنابها اشاره کرد: سردسته ها ۱۹۵۹ (ترجمه آرش سرکوهی، انتشارات چشمه، سالهای سگی ۱۹۶۶ (ترجمه احمد گلشیری، انتشارات نگاه)، گفتگو در کاتدرال ۱۹۷۵ (ترجمه عبدالله کوثری، نشر لوح فکر)، جنگ آخرالزمان ۱۹۸۴ (ترجمه عبدالله کوثری، انتشارات آگاه)، مرگ در آند ۱۹۹۶ (ترجمه عبدالله کوثری، انتشارات آگاه)، سور بُز ۲۰۰۲ (ترجمه عبدالله کوثری، نشر علم)، چرا ادبیات؟ (ترجمه عبدالله کوثری، نشر لوح فکر)، چه کسی پالمینو مولرو را کشت (ترجمه احمد گلشیری،انتشارات نگاه).
 
مبلغ جایزه نوبل ۱۰ میلیون کرون سوئد معادل ۱/۴ میلیون دلار است که به زودی طی مراسمی به این نویسنده اهدا خواهد شد.
منبع:فرهنگخانه
 
Bookmark and Share
نظرات بینندگان:
نام:
ایمیل:
* نظر: