کد خبر:۳۵۴۸
تاریخ انتشار: ۲۸ دی ۱۳۸۸ - ۰۸:۱۶
تعداد بازدید: 2920
print نسخه چاپی
send ارسال به دوستان
saveذخیره
گوشي شنوا براي انتقادها
اولين و شايد مهم ترين اصل در مناظره اين است که طرفين به دنبال حقيقت و واقعيت باشند، چه آنکه مردم مي خواهند از حقيقت اطلاع پيدا کنند. مناظرات مي تواند پاسخگوي بسياري از سوالات،...
به خاطر داريم که در اوايل انقلاب اسلامي با توجه به شرايط آن روز و حضور گروه هاي گوناگون اعم از توده يي ها و گروه هايي که التقاطي مي انديشيدند تلاش شد ميدان بازي براي عرضه همه تفکرات به وجود آيد. در آن زمان صدا و سيما و مسوولان وقت تصميم گرفتند بين افراد شاخص گروه هاي سياسي مناظراتي را صورت دهند که شهيد بهشتي، دکتر سروش، کيانوري و فرخ نگهدار از جمله شرکت کنندگان در اين مناظرات بودند.

در آن مناظرات افرادي همچون کيانوري و ديگر چپگرايان انتقاداتي را متوجه عملکرد مسوولان مي کردند و گاهي هم انتقادات به مباحث نظري و تئوريک مي رسيد. انصافاً در آن برنامه ها بحث هاي خوب و مثمرثمري مطرح مي شد و شهيد بزرگوار آيت الله دکتر بهشتي و دکتر سروش به انتقاد کنندگان پاسخ مي دادند. در بستر اين مباحثات بود که حقايق زيادي روشن و به بسياري از سوالات پاسخ قانع کننده داده مي شد. اين مناظرات به شدت مورد استقبال مردم و به ويژه گروه هاي دانشجويي و تحصيلکرده قرار گرفته بود. متاسفانه پس از دهه 60 اين مناظرات به تدريج کم شد و شايد در برخي سال ها شاهد هيچ مناظره يي نبوديم.

اما اکنون پس از حوادث مربوط به انتخابات و البته بسيار دير مناظراتي بر سر مسائل سياسي آغاز شده است. اصل اين موضوع بسيار مبارک است که اميدواريم با رعايت نکات و اصول يک مناظره عادلانه اين برنامه ها ادامه پيدا کند و مهم تر از آن به نتيجه عملي منتهي شود. به اين معني که اگر انتقاد صادقانه و واردي در اين مناظرات ارائه مي شود بايد به آن رسيدگي و با برنامه مشخص اشکالات برطرف شود. اولين و شايد مهم ترين اصل در مناظره اين است که طرفين به دنبال حقيقت و واقعيت باشند، چه آنکه مردم مي خواهند از حقيقت اطلاع پيدا کنند. مناظرات مي تواند پاسخگوي بسياري از سوالات، ابهام ها و حتي شبهه ها باشد. در اين صورت فضاي سياسي و اجتماعي شفاف خواهد شد. به اين ترتيب اگر نيت و تلاش مناظره کنندگان در راستاي بيان هر چه شفاف تر حقايق باشد مردم استقبال بيشتري از اين مباحث خواهند کرد. رعايت اخلاق دومين نکته يي است که طرفين مناظره بايد مورد توجه قرار دهند. به خصوص در مورد نامزدهاي انتخاباتي رعايت ادب و احترام را بکنند. در مناظره پنجشنبه شب شاهد بوديم آقاي زاکاني اين نکته را به دقت رعايت مي کرد.

علاوه بر اينها در ذيل رعايت اخلاق در جريان مناظرات بايد به يک قسم از اخلاق مداري که پرهيز از ورود به حوزه خصوصي افراد است نيز توجه کرد. اساساً چنين رويه يي در قالب شخصي کردن مباحث مي تواند آفت يک مناظره به شمار آيد. نکته حائز اهميت در مناظرات، هدف متعالي کشف و بيان حقايق و به دنبالش اصلاح امور است نه تخريب.

در اين مناظره ها بايد با توجه به استدلالات افراد بحث کرد و به راستي کدام فرد اصولگرا، اصلاح طلب يا اصولگراي اصلاح طلب است که هيچ نقصي در کارش نباشد و هيچ اشکالي در زندگي اش پيدا نشود. دست گذاشتن روي مسائل شخصي يا نقطه ضعف اشخاص حاکي از ضعف استدلال طرف مناظره است.

مسائل شخصي ارتباطي به انديشه هاي اجتماعي و سياسي ندارد. به اين ترتيب يکي از شرايط اساسي در مناظرات رعايت اخلاق است. طرفين مذاکره بايد دقت کنند که جوانان ما از محصلان در دوره راهنمايي گرفته تا دوره دکترا اين مناظرات را نگاه مي کنند. اگر بخواهيم دست روي نقطه ضعف ها و مسائل شخصي بگذاريم جز تخريب باور جوانان نسبت به مسوولان جمهوري اسلامي نتيجه يي نخواهيم گرفت. مورد سوم آنکه مطالبي که در اين مباحثات مطرح مي شود بايد مورد توجه مسوولان قرار گيرد تا بتواند راهگشا باشد. مسوولان اجرايي و قانونگذاري کشور همچون شوراي نگهبان، وزارت کشور و ديگر دستگاه ها بايد به انتقادات توجه کنند و درصدد رفع کاستي ها برآيند. همان طور که در گذشته هم به تجربه وزارت آموزش و پرورش اشاره کرده ام بايد اين نکته را ذکر کنم که در دهه 60 که مسووليت اين وزارتخانه را بر عهده گرفتم با آنکه شرايط کشور به دليل جنگ تحميلي مساعد نبود با دسته بندي مشکلات و نقايص وزارتخانه با برنامه يي گام به گام قرار شد در هر سال بخشي از اين مشکلات حل شود. مسوولان امروز نيز مي توانند راهکارهاي مختلفي را براي حل مسائل پيش گيرند اما پيش زمينه آن آگاهي نسبت به کاستي هاست که يک بخش از اين آگاهي از گوش فرادادن به انتقادات حاصل مي شود و بخش ديگر با بهره گيري از کارشناسان در حوزه هاي مختلف.

پس از آن نيز نياز به اين است که مشکلات به نظم درآيند و در يک دسته بندي و برنامه مشخص براي مرتفع ساختن آنها اقدام شود. در حال حاضر نيز تمام توان خود را به کار مي بريم که به مسوولان در اين امر کمک و نظرات مان را منتقل کنيم. بنده حداقل سه بار در زمينه هاي مختلف با جناب آقاي جنتي صحبت کردم و اميدوارم ايشان و ديگر مسوولان به انتقادات توجه کنند. مسوولان بايد به انتقادات در زمينه هاي اقتصادي، سياسي، اجتماعي و فرهنگي توجه کنند و اين امر را مد نظر قرار دهند که بسياري از کساني که در مقام انتقاد برمي آيند سابقه ارادت به امام(ره) و انقلاب اسلامي و سال ها تحمل شکنجه و زندان در رژيم شاهنشاهي را در پرونده خود دارند. منتقدان و دلسوزان هدفي جز اعتلاي انقلاب و نظام اسلامي و توسعه همه جانبه کشور ندارند. به اين ترتيب شايسته است به سخن آنان گوش فراداد.

در قرآن کريم نيز با آنکه حضرت محمد(ص) مورد وحي و خطاب الهي قرار گرفته، فرموده پيامبر(ص) به سخنان همگان و حتي مشرکين و مخالفان گوش مي دهد و در نتيجه اين توجه به حرف و سخن ديگران به نفع جامعه مسلمين عمل مي کند. پيامبر(ص) فرموده است جامعه يي مقدس و مسلمان نيست مگر اينکه افراد بدون لکنت زبان بتوانند مطالب خود را بگويند. مشخص است که اين تاکيد پيغمبر بر عدم لکنت زبان به خاطر اين است که افراد مطالب انتقادي شان را بگويند. در غير اين صورت تعريف و تمجيد از ديگران که ترس و لکنت زبان نمي خواهد.

در بازتاب ها و واکنش هاي همين مناظراتي که در هفته هاي اخير انجام شد، شاهد بوديم برخي حتي تحمل انتقادي را که از سوي فردي در درون جريان خودشان صورت مي گيرد، ندارند. در حالي که اگر هدف افراد بر واقع بيني و حقيقت گويي باشد و از هر نوع خودمحوري و گروه گرايي به دور باشيم چنين برخوردي نخواهيم کرد.

برخي آنقدر نسبت به راه و روش و تفکر خودشان متعصب و علاقه مندند که خيلي از واقعيت ها را نمي بينند. اگر اين حب و تعصب از ميان برود و کمرنگ شود، مي توان واقعيت ها را روشن تر درک کرد. حداقل انصاف اين است که در نظر داشت آحاد ملت ايران از تفکرات مختلفي برخوردارند و در اين انتخابات هم بالاخره بيش از 13 ميليون نفر نظري غير از اکثريت راي دهندگان داشتند. گروه هاي مختلف سياسي بايد اين نکته را مد نظر قرار دهند که اکثريت قاطع اين افراد مسلمان و ميهن دوست اند و علاقه مند به زندگي در کشوري قانون مدار، پيشرفته و سربلند هستند.

بايد گفت شايسته جامعه مسلمان ايراني با اين فرهنگ کهن و تمدن کهن نيست که حوادث چند ماه گذشته ادامه پيدا کند و تکرار شود. اگر در همان ابتدا با مسائل منصفانه و بي طرفانه برخورد شده بود زودتر به نتيجه مطلوب مي رسيديم. انتقاد و اختلاف سليقه امري طبيعي است و بايد با اين پديده به صورت اصولي و منطقي برخورد کرد. دولت ها بايد انتقادات را منصفانه، مومنانه و خردمندانه از ميان مباحث انتقادي و با بهره گيري از کارشناسان و خبرگان جمع کنند و به دستگاه هاي ذي ربط بدهند تا در حد امکان مرتفع کنند. نبايد مردم احساس کنند سيستمي براي پاسخگويي به مشکلات آنها نيست يا پاسخگويي و رسيدگي به مشکلات مردم ضعيف است. به عنوان نمونه در حالي که ميليون ها پرونده مربوط به طلاق در دادگاه ها وجود دارد و رسيدگي به آنها با تاخير صورت مي گيرد، نمي توان انتظار داشت افراد درگير در اين پرونده ها نسبت به برخي مسائل بدبين نشوند. هر فردي مسائل و مشکلات مردم را حل کند به طور طبيعي جامعه نسبت به او اقبال نشان مي دهد. بايد سعي کنيم پس از 30 سال به دنبال جامعه اسلامي که شهيد مطهري، مرحوم طالقاني، مرحوم شريعتي و در راس همه امام خميني(ره) براي رسيدن به آن تلاش کردند، باشيم و به سوي آن هدف حرکت کنيم. نويسنده:سيدکاظم اکرمي
Bookmark and Share
نظرات بینندگان:
نام:
ایمیل:
* نظر: