کد خبر:۲۱۹۴
تاریخ انتشار: ۱۸ ارديبهشت ۱۳۸۸ - ۱۶:۵۳
تعداد بازدید: 5393
print نسخه چاپی
send ارسال به دوستان
saveذخیره
يك تئوري جهانشمول و البته علمي
سياستمدار + كتاب = پيروزي ‌‌+ ‌‌ثروت
يك تئوري جهانشمول و البته علمي، به نظر مي‌رسد كه سياست هميشه يك جورهايي با كتاب در ارتباط است؛ اين فقط مخصوص ما شرقي‌ها هم نيست كه همه چيزمان با سياست آميخته است...
با وجود اين كه جهان نشر كتاب‌ها را به دو دسته داستاني و غيرداستاني تقسيم مي‌كند و در گروه اول رمان‌ها، مجموعه داستان‌ها و شعر را جاي مي‌دهد و در گروه دوم كتاب‌هاي سياسي و تاريخي و علمي و... را، اما به نظر مي‌رسد كه سياست هميشه يك جورهايي با كتاب در ارتباط است؛ اين فقط مخصوص ما شرقي‌ها هم نيست كه همه چيزمان با سياست آميخته است؛ همين 2هفته پيش «آشوب كبوترها» كتابي كه برنده رمان جايزه پوليتزر شد اثري بود كه درباره سياست‌هاي تبعيض نژادي نوشته شده بود. شايد بهتر است بگوييم اصولا هر چيزي كه به زندگي انسان مربوط باشد يك جورهايي بوي سياست مي‌دهد.


در ميان نويسندگان آثار داستاني هم چهره‌هايي كه بيشتر به مسائل سياسي مي‌پردازند شهرت و اعتبار خاصي پيدا مي‌كنند مثلا ماريو بارگاس يوسا نويسنده پرويي و كارلوس فوئنتس مكزيكي كه آثار داستاني‌شان با سياست آميخته است و يكي‌شان به سراغ زندگي ديكتاتور دومينيكن مي‌رود و همه فجايعي را كه او بر سر مردم اين جزيره كوچك آورده در قالب يك كتاب جذاب به نام «سور بز» روايت مي‌كند و ديگري ملي شدن صنعت نفت و وابسته بودن سياستمداران كشورش و تلاش‌هايي كه براي كسب استقلال صورت گرفته را در بسياري از آثارش پي مي‌گيرد.

اما از اين دسته‌بندي‌ها كه بگذريم كتاب‌هاي غيرداستاني سياسي جايگاه خودشان را در عالم كتاب دارند و بسياري از مردم كشورهاي مختلف منتظر نشسته‌اند تا كتابي درباره چهره‌هاي شاخص و مطرح جهان منتشر شود تا آنها به سراغشان بروند. براي همين هم كتابي كه بيل كلينتون در پايان دوره رياست جمهوري‌اش نوشت هفته‌ها در راس فهرست پرفروش‌ترين‌ها جا گرفت و بعد هم كتاب همسرش هيلاري كلينتون همين مسير را طي كرد.

قراردادهاي بزرگ و سود نجومي

اصولا ناشراني هستند كه كارشان بستن چنين قراردادهاي نان و آبداري است. البته آنها روش‌هاي خودشان را هم دارند و ويراستارانشان ماه‌ها و حتي سال‌ها با چهره‌هاي شاخص عالم سياست نشست و برخاست مي‌كنند تا بتوانند همه آنچه را كه مي‌تواند براي مردم جالب باشد، بيرون بكشند. معمولا براي اين كتاب‌ها كه به فروشي در تيراژ ميليوني دست مي‌يابند، قراردادهايي بسته مي‌شود كه كسي از كم و كيف مبلغ آن باخبر نمي‌شود.

اما تازگي‌ها ماجرا باز هم اندكي تغييير كرده انگار يك جورهايي پس از مطرح شدن چهره‌اي به نام باراك اوباما، روي آوردن به كتاب‌هاي سياسي و قراردادهايي كه در اين زمينه بسته شد، رنگ و بوي جدي‌تري گرفته است.

اوباما خودش با دو كتاب «روياهاي پدرم» و «جسارت اميد» توانست در قلب خيلي‌ها جا پيدا كند و از همه مهم‌تر اين كه فقط در سال پيش، بيش از 2 ميليون دلار از اين راه درآمد داشت. درآمد او در سال 2007 هم آنقدر بود كه نقشي تعيين‌كننده در پيشبرد تبليغات پرخرج انتخاباتي داشت و به او كمك كرد تا بدون زير سوال رفتن از سوي ارگان‌هاي ناظر براي هزينه‌هاي تبليغاتي‌اش بتواند پول خرج كند.

شايد همين تجربه بود كه موجب شد تا اوباما هنوز وارد كاخ سفيد نشده ناشران به فكر بستن قرارداد با ساكناني بيفتند كه داشتند آخرين روزهاي زندگي‌شان در كاخ سفيد را تجربه مي‌كردند. «لورا بوش» يكي از اولين گزينه‌هاي ناشران در اين زمينه بود، او هم جوابش مثبت بود. كاندوليزا رايس كه 8 سال وزير امور خارجه دولت بوش بود، نفر بعدي بود كه تاكنون قرارداد نوشتن 3 كتاب را امضا كرده است. او قرار است در كتابي از خاطرات ديپلماتيكش بگويد، در كتاب دوم به زندگي و چگونگي رشد خودش بپردازد و كتاب سوم را براي نوجوانان آماده كند. جالب اين كه خانم رايس فقط براي نوشتن اين كتاب‌ها 5/2 ميليون دلار دستمزد مي‌گيرد. به اين مبلغ بايد سود فروش كتاب را هم اضافه كنيد.

با وجود اين كه برخي از ناشران در روزهاي آخر رياست جمهوري جورج دبليو بوش پيش‌بيني مي‌كردند كه بستن قراردادي با او سودي نخواهد داشت و كسي علاقه‌اي ندارد چيز بيشتري درباره او بداند، اما چند هفته پيش او هم قراردادي امضا كرد كه كتابي درباره تصميم‌گيري‌هايش در كاخ سفيد بنويسد.

در ميان آمريكايي‌ها، دختر «مك‌كين» هم انگار از نوشتن كتاب حسابي كيف كرده و پس از نوشتن كتاب اولش در بحبوحه رقابت‌هاي پدرش با اوباما براي كسب كرسي رياست جمهوري، اين دفعه مي‌خواهد كتاب ديگري بنويسد و در آن نشان دهد كه حزب جمهوريخواه چگونه بايد تصوير بر باد رفته‌اش در ميان آمريكايي‌ها را درست كند. در اين ميان وزير خزانه‌داري بوش هم با چنين هدفي وارد ميدان شد و تصميم گرفت تا از بحران اقتصادي آمريكا بنويسد. او قصد دارد در كتابش به تلاش‌هاي دولت بوش و راه‌هاي پيش پاي اوباما براي سر‌و‌سامان دادن به وضع خراب اقصاد آمريكا بنويسد.

ستاره‌اي كه با دستان چاوز درخشيد

اما ماجرا به همين جا ختم نمي‌شود، هوگو چاوز نشان داد كه كتاب‌ها هم ستاره اقبالي دارند كه مي‌تواند بعد از سال‌ها يك دفعه بدرخشد. كتاب اسپانيايي زباني به نام «رگ‌هاي باز آمريكاي لاتين» كه هوگو چاوز در ديدار با اوباما به او اهدا كرد تا با سياستي تلويحي بگويد كه به زبان خود او يعني كتاب با او سخن خواهد گفت، باعث شد تا اين كتاب ناگهان مشهورتر از ستاره‌هاي هاليوود شود. اين كتاب كه تا به حال فقط عده‌اي دانشجو در رشته‌هاي خاص ممكن بود آن را خوانده باشند، در فهرست فروش سايت آمازون در رديف 54 هزار و 295 جا داشت، اما وي از اين اتفاق ناگهان به رتبه دوم جدول رسيد.

اين كتاب سياسي تاريخي به سياست‌هاي آمريكا در آمريكاي لاتين مي‌پردازد و نشان مي‌دهد كه چگونه منابع طبيعي آمريكاي لاتين براي رشد صنعتي آمريكا قرباني مي‌شود و قراردادهاي تعرفه‌اي و تجاري چه بر سر مردم اين كشورها مي‌آورد.

سود بردن مجرمانه ممنوع

ماجرا در آمريكا، اما به همين سادگي‌ها هم نيست و از آنجا كه بارها مقامات خلافكار از شهرتي كه براي انجام خلاف‌هايشان به وجود آمده نه‌تنها ضرر نكرده‌اند كه با نوشتن كتاب و انتشار آن كلي سود هم برده‌اند، مقامات آمريكايي به اين فكر افتادند تا قانوني وضع كنند كه مقام‌هاي مجرم از منافع فروش كتاب محروم ‌شوند. اين ماجرا از آنجا پيش آمد كه «رود بلاگوويچ» فرماندار سابق ايلينويز كه به اتهام فساد مالي از مقامش بركنار شد، بلافاصله براي نوشتن كتابي قرارداد امضا كرد. بر مبناي اين لايحه دادستاني كل آمريكا اجازه پيدا مي‌كند تا مقام‌هاي رسمي مجرم را از منافع مالي كه از فروش شرح حال‌‌شان براي نوشتن كتاب يا فيلم يا هر برنامه رسانه‌اي ديگر محروم مي‌كند.

انتقام سياسي با نوشتن كتاب علمي

اما ماجرا به همين جا ختم نمي‌شود و موج جديد همچنان درحال بالاگرفتن است. سياستمداران جهان نشان داده‌اند كه با نگاه جديدي به تبليغات كتابي و راه يافتن در دل ديگران فكر مي‌كنند.

با وجود اين كه ملك عبدالله پادشاه اردن و پرنس چارلز وليعهد انگليس از آخرين چهره‌هايي هستند كه اعلام كرده‌اند، مي‌خواهند خودشان كتاب بنويسند، اما يكي از چهره‌هاي اصلي اين مسير «ال گور» بود.

ال گور به عنوان معاون كلينتون مطمئن بود كه جانشين او در كاخ سفيد خواهد بود، اما بعد از همه آن ماجراهايي كه درباره شمارش آراي فلوريدا صورت گرفت، بوش به عنوان رئيس‌جمهور آمريكا انتخاب شد. ال گور اما به بهترين وجه از رقيبش انتقام گرفت. او پس از يكي دو سال سكوت وارد مبارزات مربوط به حفظ محيط زيست شد و با مطرح كردن گرماي كره زمين در قالب يك كتاب به نام «يك حقيقت ناخوشايند» حسابي سرو صدا به پا كرد. او اين فعاليت را با ساختن فيلمي هم برمبناي اين كتاب كه آمار تكان‌دهنده و علمي از شرايط فعلي و آينده كره زمين ارائه مي‌كرد، ادامه داد و به سراسر جهان سفر كرد و سرانجام هم جايزه نوبل را از آن خود كرد. او حتي با ناشران هندي هم براي نوشتن مجموعه‌اي براي كودكان برمبناي محتواي كتابش، قرارداد امضا كرد.

خاندان سلطنتي و كتاب‌هاي تحليلي

پادشاه اردن هم كه همين چند روز پيش خبر نويسنده شدنش اعلام شد، گفته در اين كتاب نظراتش درباره فرآيند سازش در خاورميانه و همه گرفتاري‌هايي را كه اين وسط وجود دارد، مي‌نويسد و منتشر مي‌كند. اين كتاب نخست به زبان انگليسي و بعد به زبان عربي انتشار مي‌يابد.

وليعهد انگلستان هم مي‌خواهد در كتابي به نام «هارموني» از نبودن هارموني در جهان بگويد. او كه پس از درگذشت همسرش پرنسس دايانا درصدد است تا يك جورهايي جاي خالي او را در قلب طرفدارانش پركند. مي‌خواهد در اين كتاب بسيار تند و سخت بر سياست‌هاي اقتصادي بتازد و نشان دهد كه بشر به بهانه رشد صنعتي رابطه با طبيعت را برهم زده و خلاصه همه چيز را به نفع خودش مصادره كرده است.

سياست، كتاب و آفريقا

در كشورهاي آفريقايي نيز با وجود شرايط نه‌چندان مناسب آزادي بيان، بسياري از چهره‌ها سعي مي‌كنند تا از موقعيت گذشته‌شان براي بيان نظراتشان استفاده كنند.

يكي از اين چهره‌ها «آلن جانسون سرليف» نخستين رئيس‌جمهور زن آفريقايي است كه اخيرا كتابش با عنوان «اين كودك بزرگ خواهد شد» منتشر شد. او با نوشتن زندگي‌نامه‌اش نشان داده كه رقيب انتخاباتي‌اش چگونه در دهه 80 با كودتايي خونين قدرت را از آن خود كرد.

كوفي عنان هم يكي ديگر از اين چهره‌هاست كه مي‌خواهد در كتابش به حوادث و شخصيت‌هاي جهان و تجربه‌اي كه در 10 سال حضورش به عنوان دبيركل سازمان ملل داشت بپردازد. بنابراين جاي تعجب ندارد اگر در كتاب او با چهره‌هايي مانند «جورج بوش»، «ولاديمير پوتين»، «صدام حسين»، «نلسون ماندلا»، «پاپ» و «عرفات» روبه‌رو شويم.

كتاب‌هاي درسي برمبناي نظرات روساي جمهوري

در سال‌هاي اخير آسيا هم از اين قافله عقب نمانده و ثابت شده كه به قدرت كتاب‌ها بايد ايمان آورد. يكي از جالب‌ترين اين تجربه‌ها با نوشتن كتابي درباره يك پزشك مشهور عربستان رقم خورد و موجب شد تا «عبدالله عبدالعزيز الربيعه» چنان مشهور شود كه پادشاه عربستان او را وزير بهداشت اين كشور كند. او كه متخصص جدا كردن دوقلوهاي به هم پيوسته است و پروژه‌هاي متعددي را با موفقيت انجام داده، با كتابي كه يك خانم نويسنده رومانيايي درباره‌اش نوشته بود، به شهرت رسيد.

رئيس جمهوري ازبكستان «اسلام كريم اف» هم يكي از نويسندگان قهار است. كتاب‌هاي او آن قدر اهميت دارد كه در دبيرستان‌هاي كشورش تدريس مي‌شود. كريم اف كه ديگر دو دهه است رهبري اين كشور را در دست دارد، در همه زمينه‌ها مي‌نويسد و ده‌ها كتاب درباره سياست خارجي و داخلي كشورش، تاريخ، اقتصاد و فرهنگ نوشته است. اين در حالي است كه رئيس‌جمهور قزاقستان هم دست كمي از او ندارد و چندين اثر پژوهشي و علمي تاليف كرده است.

«امام علي رحمان» رئيس‌جمهور تاجيكستان و «قربان بردي محمد اف» رئيس‌جمهور تركمنستان هم هر يك در حيطه تخصص‌شان كتاب نوشته‌اند.

و البته به فهرست همه سياستمداران نويسنده بايد «فيدل كاسترو» را هم اضافه كنيد كه در كتاب زندگي‌نامه‌اش با عنوان «زندگي من» در سال 2007 درباره انقلاب كوبا و 50 سال حكومتش سخن گفته است. هر چند پيش از او و 2 سال پيش ساركوزي قبل از اين كه در انتخابات رياست جمهوري فرانسه پيروزي را از آن خود كند، كتابي را با عنوان «شاهد» به بازار كتاب انگليس عرضه كرد كه با توجه شديد خوانندگان انگليسي روبه‌رو شد. اين كتاب كه ترجمه‌اي از كتاب سال پيش او به نام «آزاد» بود به نظرات سياسي او و هواداري سفت و سختش از آمريكا مي‌پرداخت.

ساركوزي در اين كتاب همه تلاشش را كرده بود كه بگويد جوان و تازه نفس است و با سياست‌هاي پير سياست فرانسه يعني ژاك شيراك موافق نيست. او در اين كتاب از همه چيز گفته بود از كار، ماليات‌ها، بازنشستگي، خدمات شهري و اقليت‌هاي نژادي...

و شايد جالب‌تر از همه سياستمداران و كتاب‌هايشان كتابي از «نلسون ماندلا» باشد كه اخيرا در يك نظرسنجي در انگليس، عنوان تاثيرگذارترين كتاب در زندگي خانم‌ها را از آن خود كرد.

قهرمان كهنسال آزادي با نوشتن بيوگرافي‌اش با عنوان «راه دراز آزادي» توانست چنين جايگاهي را از آن خود كند. در اين كتاب كه به وسيله «ريچارد استنگل» نويسنده آمريكايي و دبير اجرايي مجله تايم نوشته شده، ماندلا در جريان 2سال گفتگو با او از نظراتش درباره زندگي و مبارزاتش سخن گفته است.مترجم:فاطمه عظيمي-روزنامه جام جم- آمازون
Bookmark and Share
نظرات بینندگان:
نام:
ایمیل:
* نظر: