کد خبر:۱۹۰
تاریخ انتشار: ۱۸ ارديبهشت ۱۳۸۷ - ۰۹:۳۲
تعداد بازدید: 5202
print نسخه چاپی
send ارسال به دوستان
saveذخیره
سهم هر ايراني از كتاب
گزارشي از بخش كتب خارجي نمايشگاه بيست ويكم كتاب تهران
مدير ويژه نشر در زمينه كيفيت نمايشگاه امسال مي گويد: هيچ تفاوتي با سال پيش وجود ندارد فقط خداوند باران را نازل نكرد! همان اشكالات سال پيش وجود دارد. يك تابلوي راهنما براي نشان دادن بخش ها وجود ندارد. مشتري چقدر بايد راه برود و جست وجو كند تا در يك سالن دو هزار متري يك انتشاراتي را پيدا كند؟
بيست و يكمين نمايشگاه بين المللي كتاب تهران در حالي كار خود را آغاز نمود كه بسياري از كارشناسان صنعت نشر معتقدند وضعيت نابسامان اقتصادي و كاهش قدرت خريد مردم روي نمايشگاه تاثير زيادي داشته است. هرچند استقبال جوانان دانشجو از اين رويداد فرهنگي سال، بسيار گسترده است اما حضور در نمايشگاه دليلي بر رونق بازار نشر نخواهد بود و اين نكته در بخش كتاب هاي خارجي (لاتين) به خوبي قابل مشاهده است.

مجتبي لطيفي مسوول غرفه كتاب پرتو علم آرا كه به شكل تخصصي به ارائه كتاب هاي مرجع انتشارات دانشگاه آكسفورد مي پردازد در اين زمينه معتقد است: <امسال ميزان خريد به شكل قابل ملاحظه اي كم شده چون كتاب به عنوان آخرين كالاي مصرفي در سبد خانوار قرار گرفته است.>

آمار هاي كتابخواني در ايران نشان مي دهد كه هر ايراني به طور متوسط در شبانه روز تنها دو دقيقه به مطالعه غيردرسي و چهار دقيقه به مطالعه درسي مي پردازد. ركود اقتصادي در بخش نشر باعث شده كه بسياري از ناشران به حرفه ديگري روي آورند.

خريداران اصلي كتاب هاي مرجع آكسفورد، دانشگاه ها و نهاد هاي آموزشي هستند اما لطيفي معتقد است كه مسوولان دانشگاه ها جهت خريد كتاب، كارشناسي دقيقي انجام نمي دهند و بسياري از كتابخانه هاي دانشگاهي با كمبود كتب مرجع مواجه هستند. وي كه با دويست و هفتاد و پنج عنوان كتاب در نمايشگاه شركت كرده مي گويد: <كتاب ها را با تخفيف هاي قابل توجهي عرضه مي كنيم حتي ارزان تر از لندن. با اين حال ميزان خريد كاهش يافته است.>

رامين اشتياقي مدير شركت اشتياق نور و عرضه كننده كتاب هاي آموزشي (ELT) دانشگاه آكسفورد ضعف اصلي نمايشگاه امسال را نه ركود فروش، بلكه مسائل ديگري مي داند: <يكي از بزرگ ترين مشكلات امسال نبود دستگاه كارتخوان است كه قرار بود در تمامي غرفه ها نصب شود. نبود اين دستگاه باعث زحمت مشتريان مي شود.>

وي كه با پانصد عنوان كتاب آموزشي در نمايشگاه شركت كرده در زمينه تكثير بدون مجوز آثار آموزشي نيز نكاتي را عنوان كرد: <انتشارات آكسفورد براي حوزه خاورميانه و ايران شكل جديدي از كتاب را طراحي كرده كه به لحاظ فرهنگي و اخلاقي منطبق با معيار هاي اعتقادي ماست. وقتي چنين احترامي به ما مي گذارند شايسته نيست كه در ايران بدين شكل با كپي و افست كردن غيرقانوني جواب آنها را بدهيم.>

انتقال نمايشگاه كتاب از مركز سابق آن واقع در اتوبان شهيد چمران به مصلاي تهران باعث نارضايتي بسياري از دست اندركاران نشر شده است. علي لولاآور از انتشارات نيوبوك سيل (New book sale) كه شانزده سال در نمايشگاه كتاب تهران شركت كرده در زمينه كيفيت برگزاري اين نمايشگاه مي گويد: <وضع بدتر شده. امروز كه روز دوم نمايشگاه است هنوز هيچ چيز سرجاي خودش نيست. امسال در بخش ارزي هم تعداد ناشران كمتر شده و هم حجم كتاب.> وي دليل اين وضع را نوعي سوء مديريت مي داند: <نمايشگاه هاي سابق قبل از آمدن به مصلي وضعيت خيلي بهتري داشت.

چون نمايشگاه بين المللي تهران فقط براي برپايي نمايشگاه ساخته شده است. در مصلاي تهران ما با تعداد زيادي پله مواجه هستيم كه براي حمل و نقل كتاب و قفسه ها بسيار سخت است. سيستم تهويه مطبوع وجود ندارد و اين برازنده يك نمايشگاه بين المللي نيست.> وي در زمينه تصميم گيري هاي دولتي معتقد است ناشران بايد طرف مشورت قرار گيرند: <بايد با ناشران بيشتر از اين مشورت شود. نظر ناشران را نمي پرسند. پس از چندين سال تجربه حتما مي توانيم ايده هاي خوبي را به مديران ارائه كنيم.>

يكي از دغدغه هاي اصلي ناشران در امسال رفت وآمد و گرفتار ي هاي خريداران است. لولاآور مي گويد: <زحمت مخاطب بسيار زياد است. اول انتخاب كتاب، بعد ارجاع به بانك، سپس ارجاع به انبار. هر كدام از اين كار ها رفت و آمد هاي زيادي دارد. بعد مسافت مشتري را به زحمت مي اندازد.>

انتشارات ويژه نشر با حدود چهارده هزار عنوان كتاب از راتلج، تيلور، فرانسيس و هفت ناشر اروپايي از بزرگ ترين شركت كنندگان در نمايشگاه بين المللي كتاب تهران است. احد رضايي مدير ويژه نشر در زمينه كيفيت نمايشگاه امسال مي گويد: <هيچ تفاوتي با سال پيش وجود ندارد فقط خداوند باران را نازل نكرد! همان اشكالات سال پيش وجود دارد. يك تابلوي راهنما براي نشان دادن بخش ها وجود ندارد. يك تابلوي بانك وجود ندارد. مشتري چقدر بايد راه برود و جست وجو كند تا در يك سالن دو هزار متري يك انتشاراتي را پيدا كند؟>

وي در زمينه حضور خريداران مي گويد: 800 درصد فروش در بخش خارجي مربوط به دانشگاه ها است اما به دليل اقدامات دولت در زمينه افزايش نرخ ارز با افت خريد مواجه هستيم.> وي در اين باره مي افزايد: <با گران تر شدن دلار اين مشكل به وجود آمده است. مبناي محاسبه دلار در نمايشگاه 395 تومان است كه تاثير مستقيمي بر خريد كتاب دارد. به طوري كه سال پيش با صد هزار تومان در حدود 300 دلار خريد مي كرديد اما امسال تنها 250 دلار خريد مي كنيد. يعني پنجاه دلار از قدرت خريد كم شده است. از طرف ديگر دولت سهميه خريد را افزايش نداده است.>

پس از به روي كار آمدن دولت جديد سياست هاي يارانه اي بخشي از كتاب هاي خارجي را از ليست سوبسيد دولتي حذف كرد و كتاب هاي هنري بي سوبسيد ماندند. رضايي در زمينه حذف يارانه كتاب هاي هنري مي گويد: <تفاوتي بين دانشجويان هنر و پزشكي وجود ندارد.>

اما دليل اين تصميم دولت چيست؟ وي معتقد است: <معمولاكتاب هاي هنري داراي تصاويري هستند كه مغاير شئونات اسلامي است. اما اين كتاب ها تخصصي و مورد نياز دانشجويان و اساتيد هستند. اما الان همان كتاب ها در بخش ريالي و بدون سوبسيد عرضه مي شود پس مساله حل نشده است. فقط قدرت خريد اساتيد و دانشجويان را گرفته، چون سي تا چهل درصد سوبسيد حذف شده است.>

بي رونقي و خلوتي بخش خارجي (ارزي) در طبقه دوم شبستان مشخص تر بود. در غرفه دفتر بين المللي نشر فرانسه به سراغ نگين نگهبان، مسوول اين بخش رفتيم. دفتر نشر فرانسه با همكاري بخش فرهنگي سفارت همراه با فرهنگ معاصر ارائه دهنده آثار بيست وپنج انتشاراتي معتبر فرانسوي از جمله گاليمار، مينويي، آشت و انجمن ايرانشناسي فرانسه است. نگهبان در زمينه استقبال از نمايشگاه امسال مي گويد: <استقبال زياد نبوده و يكي از علت ها هم قيمت بالاي كتاب هاست. تعداد كتاب ها هم كمتر شده است.>

اما آيا تنش هاي سياسي بين دو كشور ايران و فرانسه حوزه هاي فرهنگي را نيز تحت تاثير قرار داده است؟ نگهبان مي گويد: <در روابط فرهنگي ايران و فرانسه خللي وارد نشده. نمايشگاه امسال به طور كلي خلوت تر شده مسائل اقتصادي ايران هم باعث كم شدن مخاطب شده است.> امسال اين دفتر هيچ كتاب هنري را به نمايشگاه تهران معرفي نكرده است: <بخشي از دانشجويان در سال هاي گذشته به خاطر كتاب هاي هنري مي آمدند. اما ناشران فرانسوي امسال تمايلي به فرستادن كتب هنري و معماري نداشته اند.> بيشترين عناوين كتاب در اين غرفه عبارتند از آموزش زبان فرانسه، فرهنگ واژگان و تعدادي هم كتاب هاي ادبي.

گرتا فوات نماينده انجمن كه هفت سال است در نمايشگاه هاي تهران شركت مي كند وي در زمينه معرفي فرهنگ ايران مي گويد: <متاسفانه تمامي اخبار درباره ايران فقط و فقط سياسي است. اخبار منفي سياسي درباره ايران بخش عمده خبر هاي رسانه هاي غربي را تشكيل مي دهد. خبر هاي فرهنگي و هنري ايران كمتر پخش مي شود. من متاسفم كه وضعيت اينگونه است.

فوات در زمينه نحوه برخورد برگزاركنندگان نمايشگاه با خودش مي گويد: <هيچ مشكلي با دولت ايران نداريم. سعي مي كنم قبل از سفر اطلاعاتي را در زمينه هاي مختلف كسب كنم. فرهنگ كشور ايران اسلامي است. مرز ها، عادات و ملاك هاي مردم ايران كاملامشخص است. به طور مثال در ايران زنان بايد پوشش اسلامي داشته باشند و برهنگي ممنوع است. چون اين مساله را مي دانم سعي مي كنم قبل از آمدن كتاب ها اين مورد را كنترل كنم. قبول تفاوت فرهنگي بايد با احترام به آن فرهنگ همراه باشد.>نويسنده: عليرضا اميرحاجبي
Bookmark and Share
نظرات بینندگان:
نام:
ایمیل:
* نظر: