کد خبر:۱۸۴۲
تاریخ انتشار: ۱۳ اسفند ۱۳۸۷ - ۱۶:۴۸
تعداد بازدید: 4208
print نسخه چاپی
send ارسال به دوستان
saveذخیره
وزارت ارشاد كلمه هاي لاتين را از سطح شهر‌حذف مي كند
آیا واژه بیگانه تنها به واژه‌های غربی و انگلیسی اطلاق می‌شود یا واژه‌های عربی را نیز در بر می‌گیرد؟ملی‌گرایی، به صورت یک بام و دو هوا اجرا نمی‌شود و باید حدود آن را به طور کامل تعریف کنیم
مدیرکل دفتر تبلیغات و اطلاع‌رسانی وزارت ارشاد در گفت‌وگو با فرهنگ‌آشتی از اصلاح 4 هزار و 120 تابلو دارای اسامی بیگانه در سطح شهر تهران خبر داد و تصریح کرد فعالیت وزارت ارشاد در راستای اصلاح اسامی بیگانه تابلوها و بسته‌های کالایی تا چهار سال آینده در سراسر کشور به نتیجه خواهد رسید.

طرح اصلاح و تغییر نام تابلوهای تبلیغاتی و تابلوهای سر در مغازه‌ها اما در حالی اجرا می‌شود که مصادیق اصلاح تابلوها چندان مشخص نیست. در شرایطی که وزارت ارشاد از حذف واژه‌های «بیگانه» و جایگزینی آنها با واژه‌های فارسی در تابلوهای تبلیغاتی و سر در مغازه‌ها سخن می‌گوید چندان روشن نیست که آیا واژه بیگانه تنها به واژه‌های غربی و انگلیسی اطلاق می‌شود یا واژه‌های عربی را نیز در بر می‌گیرد.

مگر می‌توان در برابر جهان ایستاد؟

علیرضا کریمی، مدیرکل دفتر تبلیغات و اطلاع‌رسانی وزارت ارشاد در گفت‌وگو با فرهنگ آشتی تعداد تابلوهای اصلاح شده در شهرستان‌ها را 4 هزار و 700 تابلو عنوان کرد و گفت: «عملیات اصلاح تابلوها با اسامی بیگانه از یک سال پیش در دستور کار وزارت ارشاد قرار گرفته و در این راستا بیشترین موارد اصلاحی در شهر تهران اتفاق افتاده است».او با بیان اینکه طرح اصلاح اسامی بیگانه تابلوها هنوز در شهرستان‌های استان تهران صورت نگرفته است افزود: «ما این طرح را در تمام استان‌های کشور پیگیری کردیم، اما در استان تهران، تنها در شهر تهران به صورت جدی مورد توجه قرار گرفت».
 
تاکید مدیر کل دفتر تبلیغات و اطلاع‌رسانی وزارت ارشاد بر اصلاح‌ اسامی بیگانه تابلوها در سراسر کشور در حالی است که دکتر محمدمهدی رحمتی، جامعه‌شناس و عضو هیئت علمی دانشگاه گیلان در گفت‌وگو با فرهنگ‌آشتی این‌گونه برخوردهای قهری و دستوری را در راستای رسیدن به اهدافی چون جلوگیری از مخدوش شدن فرهنگ ایرانی با اصطلاحات بیگانه ناکافی دانست و گفت: «در این‌گونه موارد باید بحث جهانی شدن را در نظر بگیریم و متوجه باشیم که ما در برابر امواج جهانی شدن قرار داریم. مقابله با این امواج هم به شیوه‌های دستوری، نتیجه مثبت در پی نخواهد داشت».
 
این جامعه‌شناس با بیان اینکه چالش‌های فرهنگی باید از منظر علمی و تخصصی مورد ارزیابی قرار بگیرند افزود: «عالمان و متخصصان فرهنگی و متولیان فرهنگستان باید مسئله ورود اسامی بیگانه به فرهنگ و ادبیات ایران را بررسی کنند؛ با این دیدگاه که به این موضوع نباید از منظر ایدئولوژیک و وابسته به قدرت توجه کرد».رحمتی تاکید کرد اگر چه بخشی از برخورد با مسائل و چالش‌های فرهنگی می‌تواند شکل دستوری نیز به خود بگیرد، اما درباره یک مقوله فرهنگی باید در قالب الگوسازی فرهنگی تصمیم‌گیری کرد. این در حالی است که به گفته این جامعه‌شناس در جامعه ما برخورد با چالش‌های فرهنگی بیشتر از بعد کنترل‌کنندگی و قهری مورد توجه قرار می‌گیرد.

از حسن نیت ثبت اسناد سوءاستفاده شده است

مدیرکل دفتر تبلیغات و اطلاع‌رسانی وزارت ارشاد بیشترین مناطقی از کشور را که در آنها استفاده از اسامی بیگانه برای نامگذاری تابلوها و بسته‌های کادویی رایج است، مناطق توریستی و گردشگری دانست و تاکید کرد اسم‌های بیگانه و غیرایرانی برخی از این مکان‌ها و فروشگاه‌ها به ثبت نرسیده، به همین دلیل تا به حال به صورت مستند و موثق مورد پیگیری قرار نگرفته‌اند.

کریمی هزینه اصلاح تابلوها با اسامی بیگانه را رقم چشمگیری ندانست و افزود: «این رقم در کل کشور چندان رقم قابل توجهی نیست، ضمن اینکه صاحبان این تابلوها در راستای اصلاح و تغییر نام‌های بیگانه با ما همکاری کافی داشتند».او با تاکید بر اینکه سازمان ثبت اسناد کشور به بیشتر اسامی بیگانه بسته‌های کادویی تنها به صورت مشروط و در صورت صادراتی بودن آنها مجوز ثبت داده است گفت: «دوستان در سازمان ثبت اسناد کشور به ما می‌گویند که تنها به آن دسته از بسته‌های کالایی که صادراتی هستند مجوز استفاده از اسم بیگانه داده‌اند با این همه برخی افراد از مجوز و حسن نیت سازمان ثبت اسناد کشور سوءاستفاده کرده و کالاهای صادراتی را در داخل کشور نیز مورد استفاده قرار می‌دهند».

با اسم‌های عربی هم برخورد می‌شود

به گفته مدیرکل دفتر تبلیغات و اطلاع‌رسانی وزارت ارشاد با آن دسته از اسامی عربی که در فرهنگ و ادبیات فارسی رایج نبوده و به طور کلی با فرهنگ فارسی بیگانه هستند همچون سایر اسامی بیگانه برخورد خواهد شد. با وجود این کریمی در این باره گفت: «اسامی عربی که در فرهنگ ما رایج هستند و استفاده از آنها در میان مردم جا افتاده مشکل‌ساز نیستند اما اگر مصداقی‌ از اسامی عربی پیدا کنیم که این ویژگی‌ها را نداشته باشد خواستار اصلاح آن می‌شویم». این در حالی است که مصداق مشکل‌ساز بودن یا نبودن کلمات هنوز هم چندان روشن نیست.
 
در همین حال دکتر محمدمهدی رحمتی، تعیین حدود مرزهای هنر فرهنگ را موضوعی دشوار و چالش برانگیز قلمداد کرد و گفت:‌ «آن زمان که مرحوم آل‌احمد کتاب غرب‌زدگی را نوشت و بحث بازگشت به خویشتن مطرح شد، فضای ایدئولوژیکی درباره مقابله با فرهنگ بیگانه در کشور شکل گرفت. منظورم از بیان این مثال اشاره به این مسئله است که حد و مرز اصلاحات و فرهنگ بیگانه را چگونه مشخص می‌‌کنیم؟ متولیان این امر باید توجه داشته باشند که ملی‌گرایی، به صورت یک بام و دو هوا اجرا نمی‌شود و باید حدود آن را به طور کامل تعریف کنیم».

این جامعه‌شناس افزود:‌ «برای مثال باید ببینیم آیا فرهنگ عربی هم در گروه فرهنگ‌های بیگانه قرار می‌ گیرد؟ آیا چون این فرهنگ از نظر مذهبی با جامعه ما پیوند عمیقی دارد نباید به عنوان یک فرهنگ بیگانه با آن برخورد کرد؟ و اگر هم برخوردی صورت می‌‌گیرد به صورت مشروط خواهد بود یا حدود و مرز خواهد داشت؟»اگر چه مدیرکل دفتر تبلیغات و اطلاع‌رسانی وزارت ارشاد در گفت‌وگو با فرهنگ‌آشتی از اصلاح 80 درصد از تابلوهای دارای اسامی بیگانه در تهران و 50 درصد تابلوها با این ویژگی در شهرستان‌ها خبر داد و اظهار امیدواری کرد که فرهنگ اصیل ایرانی را باید با این‌گونه برخوردها به جامعه تزریق کرد، اما رحمتی تاکید کرد که عملکرد مناسب برای اصلاح فرهنگ از مفاهیم بیگانه باید با این پرسش صورت بگیرد که در برابر اجزای فرهنگی که بر اثر جهانی شدن به جامعه وارد می‌‌شود چه تدابیری می‌‌توان اتخاذ کرد؟
 
این جامعه‌شناس تجربه ناموفق ایران را در جایگزینی عبارت‌ها و اصلاحات ایرانی در عرصه ورزشی یادآوری کرد و گفت:‌ «حتی کشورهای عربی برای واژه‌های در لاتین ورزشی جایگزین انتخاب کردند، اما ما در این زمینه هنوز به نتیجه‌ای نرسیدیم».در چنین شرایط و با وجود تجربه‌های از این دست است که اصلاح تابلوهای دارای اسامی بیگانه به شیوه دستور و کنترلی یک شیوه ناموفق به نظر می‌‌رسد.نويسنده:زهرا باقري شاد-فرهنگ آشتي
Bookmark and Share
نظرات بینندگان:
نام:
ایمیل:
* نظر: